Forum Kimler Online
Go Back   Ezberim > Bayanlara Özel > Kadınlar Kulübü > Örgü,Dikiş,Nakış,Yün,oya
Kayıt ol Forumları Okundu Kabul Et


Kağıt Oyma Sanatı -Kaat'ı

Kadınlar Kulübü kategorisinde ve Örgü,Dikiş,Nakış,Yün,oya forumunda bulunan Kağıt Oyma Sanatı -Kaat'ı konusunu görüntülemektesiniz.
Kaatı, kağıt ve deri üzerinde ince oyma sanatıdır. Güzel yazı ve motifleri oyarak başka bir kağıt veya madde üzerine yapıştırma ...





Yeni Konu aç Cevapla
 
Seçenekler
  #1  
Alt 13-05-2012, 11:39
 
Standart Kağıt Oyma Sanatı -Kaat'ı

"Sponsorlu Bağlantılar"

 


Kaatı, kağıt ve deri üzerinde ince oyma sanatıdır. Güzel yazı ve motifleri oyarak başka bir kağıt veya madde üzerine yapıştırma diyede tanımlanabilir. Özellikle XIV. Yüzyıldan beri uygulanan deri oymacılığının etkisiyle ortaya çıktığı ileri sürülür. Kaatı ayrı bir sanat kolu durumuna gelişi, XV. Yüzyıl ortalarına rastlar. Osmanlı yazarlarından Mustafa Ali, Menakıb-ı Hünerveranın da ilk ve büyük sanatçının Abdullah Kaatı olduğunu ve Heratta yetiştiğini söyler.
Topkapı Sarayı Kütüphanesinde bulunan, Şair Cami tarafından büyük sanat koruyucusu olarak tanınmış Akkoyunlulardan Sultan Yakupa yazılan methiyede Heratlı Abdullahın imzası vardır.
Kaatı sanatı Hearttan Tebrize geçmiş, Akkoyunlu Türkmenlerin eliyle Osmanlılar tarafından da benimsenmiştir. Topkapı Sarayı Kütüphanesindeki Fatih Albümünde, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesindeki müzebbih ve hattat Gazneli Mahmudun hazırladığı (1685) Tuhfe-i Gaznevide birçok örneklerine rastlanır. Bu sanatı sürdüren Abdullah Kaatının oğlu Şeyh Muhammed Dost, onun öğrencileri de Bedahşlı Seng-i Ali, hattat Mir Alinin oğlu Mevlana Muhammed Bakırdır. Kağıt ince oyma sanatına Kanuni Sultan Süleyman Han döneminde düyük değer verilmiş, kaatı kitaplar hazırlanmıştır. XVII. yüzyıllarda yetişen Bursalı Mevlevi Fahrettin Dede ve XVIII. Yüzyıldaki diğer sanatçıların çalışmalarıyla geliştirilerek, yazı çekmecelerini süsleyen manzaralar da yapılmıştır.
Kağıt oyma örnekleri arasında yazılar, süslemeler, çiçekler, vazolu çiçekler, çeşitli hayvanlar ve ağaçlardan oluşan üsluplaşmış doğa görünümleri en yaygın olanlarıdır. Bütün bu örnekler sanatçıların zengin düzenleme ve soyutlama gücünü ortaya koyar. Kaatı sanatında kağıt ve deri oymak için “nevregen” denilen ucu çok keskin eğri bir bıçak kullanılır. Oyulup, çıkarılarak başka yere yapıştırılan bölüme “erkek oyma”, oyulan bölüme ise “dişi oyma” denilir. Bazı örneklerde yazı veya motif erkek ve dişi olarak kesilmiş, fakat oyulduğu yere de aynı dikkat ve özen gösterilerek, ayrı bir eser ortaya çıkarılmıştır.

KAATI SANATININ UYGULANDIĞI ALANLARTürklerin asırlar boyu gelişen medeniyet ve ince kültürlerinde yer alan kitap sanatlarının önemli kollarından biri Kaatı´; hüsn-i hat (güzel yazı) kitap kaplamaları ve süslemeleri içerisinde başlı başına bir yere sahip.

Türk süsleme sanatının Şemse ve Köşebent tarzı stilize formlar, yazılar, geometrik şekiller, çeşitli çiçek nebatları, vazolar, buketler, tabiat manzaraları, ağaç tasvirleri, yelkenli gemiler, selse bit (su içilen yer ) ve köşk tasvirleri, çeşitli hayvan figürleri, Kaatı tarzı eserlerin popüler motifleri olarak dikkat çekiyor. Görüyorsunuz, büyük bir desen çeşitliliği arz eden bu tarz oymalar, eski cilt kapakları, murakka albümler, el yazmaları, hat levhaları ve bazı yazı çekmeceleri gibi eserlerde, dönemlerinin süsleme üslubunu aksettiren önemli örnekler sunuyor.

YAZI ÇEKMECELERİ...Eskiden sanatkârların kullandıkları yazı çekmeceleri, içine hakka, rıhta ( mürekkep ile yazılan yazıları kurutmak için kabın içine toz konuyor) kalemtıraş, makta, kamış kalem ve kâğıt makası gibi yazı takımları ile yazı malzemelerinin konulduğu kapaklı küçük sandıklar. En güzel örnekleri de Topkapı Sarayında...

Çift işlevli bu çekmeceler, odalarda sedir veya minderlerin üzerinde dururmuş. Gündüzleri çalışmak için kullanılan malzemelerin bulunduğu çekmeceler, geceleri de, şamdam misali mumlara kaide görevi yaparmış. Çeşitli büyüklükteki yazı çekmeceleri tahtadan yapılmış olup genellikle sedef ve fildişi tezyinatlı. Süslemeleri Lake ve Kaatı´ tekniği ile yapılanlar “Lake çekmece” ve “Katı´ çekmece” olarak bilinir.

KAATI SANATININ TARİHÎ GELİŞİMİ
Bilindiği kadarıyla, 500 yıllık bir tarihe dayanan ve menşei Uzakdoğuya uzanan Katı´ sanatının kâğıt üzerindeki en önemli örneklerine, XV. ve XVI. Yüzyıllarda, Herat ta yaşamış üstatların eserlerinde rastlanıyor. İslam sanatı çevrelerinde kitap kaplarında deri oyma sanatı ise XIV. Yüzyılda başlamış. Kâğıt oyma sanatının Osmanlıya gelişi ise XVI. Yüzyıl başlarındadır. Bihassa, Kanuni Sultan Süleyman, Yavuz Sultan Selim ve Sultan II. Beyazıt döneminde Katı´ önemli bir sanat dalı olarak pek çok değerli el yazmasının -Tezhipten sonraki- en önemli süsü olmuş. Bu eserlerde, oyma olarak tezyini motifleri ve çiçeklere kadar hemen her türlü şekil denenmiş. Ayrıca, dişi oymalarla yapılmış muhtelif kitap içi, sayfa kenar süsleri kadar deri oyma nakışlı ciltlerde bu ihtişamlı devrin en güzel sanat eserleri arasında yer alıyor.

XVII: Yüzyılda memleketimize giren batılı seyyahların ilgisini çekerek beraberinde götürdükleri bazı eserler yoluyla Kaatı´ tekniğini Avrupaya taşımışlar. Bu sanatı benimseyip ona değer veren Avrupalılar bir süre sonra silhouette ( gölge ) adını verdikleri kendi tarzlarındaki oymaları yapmaya başlamışlar; özellikle, kitap içlerinde ara süsleri olarak çok çeşitli ve girift desenli oyma sayfalar yaratmışlar. Türk işi oymalara meraklı Avrupalılar arasında, o devrin en önemli koleksiyoncularından biri olan Alman İmparatoru II. Rudolf da var.

Osmanlı İmparatorluğunun siyasi, idari ve ekonomik çöküntüsü yüzünden, Türk kitap sanatlarının bu ihtişamlı dönemleri XVIII. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren gerilemeye yüz tutmuş. Gerilemeden sonra bu sahada ciddi hiçbir eserin ortaya konulamaması bu sanat dalının sonunu hazırlamış. Taaa.... hocamız Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver hazırladığı bu tür eserlere kadar... Süheyl Hocanın yanı sıra Hattat Necmettin Okyay, oğlu Sami Oktayın da Kaatı´ sanatında nefis eserleri mevcut.











"Sponsorlu Bağlantılar"

 
"Sponsorlu Bağlantılar"



Cevapla

Hızlı Cevap
Mesajınız:
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın
Rastgele Soru

Seçenekler


Seçenekler


Benzer Konular
Kağıt Telkari ya da Kağıt Sarma Tekniği Kağıt Telkari ya da Kağıt Sarma Tekniği Bu teknik yurt dışında çok bilinen ve sevilen bir elişi çalışması. Çok değişik süslemeler, tablolar, tebrik kartları hatta aksesuarlar yapmanız ...
Kağıt Yuvarlama Sanatı http://www.chicaandjo.com/wp-content/uploads/2009/01/cha_winter_2009_paper_quilling_2.jpg http://farm4.static.flickr.com/3268/2527625390_73c58a3e91.jpg ...
Japon Kağıt Katlama Sanatı - Origami http://i215.photobucket.com/albums/cc74/qiuseppe/origami1as7.jpg Japon kültüründe diğer birçok öğede olduğu gibi, Oru (katlamak) Kami (kağıt) anlamına gelen iki sözcüğün birleşmesiyle oluşan...
ağaç oyma sanatı(çok güzel) http://img215.imageshack.us/img215/3823/agac10gl5.jpg http://img517.imageshack.us/img517/5950/agac11it0.jpg http://img153.imageshack.us/img153/397/agac7yd3.jpg ...

 
Forum Stats
Üyeler: 66,555
Konular : 231,766
Mesajlar: 417,333
Şuan Sitemizde: 449

En Son Üye: onur ilhan

Sosyal Linkler
Twitter Butonları





Google+ Butonu


Sponsorlu Bağlantılar







Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 16:03.


Powered by vBulletin® Version 3.8.2
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.

DMCA.com

Sitemizde illegal paylaşım yasaktır.Sayfalarımızda bulunan içeriklerin telif haklarıyla ilgili bir şikayetiniz/sorunuz varsa bize ulaşmak için TIKLAYINIZ .
In this web site,illegal sharing is forbidden.If you have any problem/complaint about content's copyrights in our page,please click here to contact us.