Forum Kimler Online
Go Back   Ezberim > Tatil Bölgeleri > Türkiye'den Tatil Mekanları > Karadeniz ve İç Anadolu
Kayıt ol Forumları Okundu Kabul Et


Gümüşhane Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir)

Türkiye'den Tatil Mekanları kategorisinde ve Karadeniz ve İç Anadolu forumunda bulunan Gümüşhane Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir) konusunu görüntülemektesiniz.
Gümüşhane Kaleleri Canıca Kalesi (Canca Kalesi) Gümüşhane Canıca Kalesi Vank Köyü yakınında Kale Deresi denilen vadiye hakim bir dağın üzerinde ...





Yeni Konu aç Cevapla
 
Seçenekler
  #11  
Alt 11-02-2008, 11:42
 
Standart --->: Gümüşhane

"Sponsorlu Bağlantılar"

 


Gümüşhane Kaleleri


Canıca Kalesi (Canca Kalesi)


Gümüşhane Canıca Kalesi Vank Köyü yakınında Kale Deresi denilen vadiye hakim bir dağın üzerinde bulunmaktadır. Kalenin ne zaman yapıldığı konusunda kaynaklarda yeterli bir bilgiye rastlanmamaktadır. Bununla beraber yörenin Hitit, Roma ve Bizans dönemlerinde yoğun bir yerleşime de sahne olduğu bilinmektedir.

Grek kaynaklarında “Palai Kastron” diye isimlendirdiği kale volkanik kayalar üzerindeki kaleyi ilk kez F.Cumont tanıtmıştır. Evliya Çelebi de Seyahatnamesinde bu kaleden söz etmiştir. Kale ile ilgili bazı söylentilerde bulunmaktadır. Trabzonun Fatih Sultan Mehmet tarafından fethinde önce Pontus Rum İmparatorunun kızının, bu kaleye hazineleri ile birlikte sığındığı ve burada öldüğü söylenmektedir.

Kale doğu-batı yönünde art arda üç bölümden meydana gelmiştir. Kaleyi çeviren duvarlar kesme ve moloz taşların oluşturduğu 1.50 m. kalınlığında burçlarla takviyeli duvarlar ile çevrelenmiştir. Kale girişi batıdaki bir kapıdan sağlanmaktadır. Buradan küçük bir avluya geçilmektedir. Bu avludan da kalenin doğu bölümüne ulaşılan ikinci bir kapı daha bulunmaktadır.

Kalenin içerisinde kare planlı 4.10x4.10 m. ölçüsünde bir sarnıç ile karşılaşılmaktadır. Günümüze oldukça iyi bir durumda gelebilen sarnıcın içerisi ve dışarısı tamamen sıvalıdır. Yalnız üst örüsünün bazı bölümleri yıkılmıştır. Kalenin içerisinde bir şapel bulunmaktadır. Kuzeydeki kayaların kısmen oyulmasıyla meydana getirilen şapelin sağlam kalabilen duvarlarında İncilden alınma sahnelerin tasvir edildiği fresk izleri görülmektedir. Ayrıca burada Hıristiyan azizlerinin resimleri de bulunmaktadır.


Kale Kalesi (Konas Kalesi) (Merkez)


Gümüşhane il merkezinin 20 km. doğusunda, Gümüşhane-Bayburt anayolunun sağında yer alan bu kalenin de ne zaman ve kimin tarafından yapıldığı kesinlik kazanamamıştır.

Gümüşhane Kale Bucağına giden yol üzerinde bulunan Keçi Kalesinin izine Kiepert haritalarında rastlanmaktadır. Kiepertin Konas olarak isimlendirdiği bu kale Konas veya Konanas olarak da tanınmaktadır. Buraya Keçi Kalesi ismi halk tarafından yakıştırılmıştır. Anadolunun bir çok yerindeki sarp ve yüksek olan yerlerdeki kalelere halk tarafından bu ismi verilmiştir.


Oldukça sarp, 1.560 m. yüksekliğinde büyük bir kaya bloğunun üzerinde bulunan kalenin iki ayrı girişi vardır. Bunlardan biri batı, diğeri de doğu yönündendir. Bunlardan asıl giriş olduğu sanılan batı girişinin yanında 15 m.uzunluğunda doğal bir kayadan sığınak bulunmaktadır.

Günümüze ulaşan ve çok iyi bir durumda olan duvarları moloz taştan yapılmış duvarları 5-15 m. yüksekliğindedir. Kalenin kuzey ve güney kesimlerinde su sarnıçları ile depo oldukları sanılan bazı mekanlar bulunmaktadır. Ayrıca kale içerisinde dikdörtgen planlı penceresiz bazı mekanlar bulunmaktadır. Arka arkaya sıralanmış bu iki penceresiz mekanların ne oldukları da çözümlenememiştir. Bazılarına göre bu mekanlar hapishane olarak yapılmışlardır. Kaleden vadiye inen ve kayaların içerisine gizlenmiş bir takım yollar da bulunmaktadır.


Akçakale (Merkez)



Gümüşhanenin kuzey doğusunda Bağlarbaşı kesiminde dağlar arasına sıkışmış alandaki kalıntıların küçük bir savunma kalesine ait olduğu sanılmaktadır. Bu yapının da yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır.

Gümüşhane-Bayburt karayolu üzerindeki kale 1.530 m. yüksekliğindeki ana kaya üzerine moloz taştan yapılmıştır. Büyük olasılıkla gözetleme kulesi olduğu sanılan kalenin doğu-batı uzunluğu 12 m.dir. Kare planlı, köşeleri yarım yuvarlak ve destek duvarları ile sağlamlaştırılmaya çalışılan ve kale olduğu sanılan yapı çok harap bir durumdadır. Kale içerisindeki bir su sarnıcı iyi bir durumda günümüze gelebilmiştir.







Kov Kalesi (Merkez)



Gümüşhane Dağteke Köyüne giden yol üzerinde, Gümüşhane-Erzincan Karayolunun 21.kilometresinde bulunan Kov (Esenyurt) Köyünün yanında Kov Kalesi bulunmaktadır.
Bu yörede antik bir kentin bulunduğu sanılmaktadır.

Kov Kalesi 130 m. yüksekliğinde büyük bir kaya kütlesi üzerinde kurulmuş ve onunla bütünleşmiştir. Kalenin yüksekliği ana kaya ile birlikte 1.760 m.ye ulaşmaktadır. Kuzeydeki cephe ile doğu batı uzantıları 70 m.ye ulaşmaktadır. Düzgün olmamakla beraber dikdörtgen planlı kale, burçlarla desteklenmiş ve moloz taştan yapılmıştır. Bununla beraber büyük blok taşlar da kullanılmıştır. Yaklaşık 1.50 m. kalınlığındaki sur duvarları yer yer ahşap kirişlerle de desteklenmiştir. Sol taraftaki burçlar içerisinde mazgal yerleri de dikkati çekmektedir. Surların içerisindeki kalıntılardan içeride ayrıca bir iç kalenin bulunduğu da anlaşılmaktadır. Kalenin ana girişi kuzeydoğudadır. Kısmen yıkılmış olmasına rağmen kale ana hatları ile ayakta durmaktadır.


Satala Kalesi (Kelkit)


Gümüşhane Kelkit ilçesinin 17 km. güneydoğusunda Sadak Köyünün bulunduğu yerde Antik Satala kentinin kalıntıları bulunmaktadır. Yörede yapılan araştırmalarda XV. Legio Apollinaris armalı tuğla parçaları ile karşılaşılmıştır. Roma dönemi yerleşimine sahne olan bu yeri, Bizans tarihçisi Procopius da tanımlayarak antik kentin tepelerle çevrili bir ovada kurulduğunu belirtmiştir. VI.yüzyılda İmparator Iustinianusun buradaki surları onarttığını da yazmıştır. Böylece antik Satala kentinin Roma lejyonu çevresinde kurularak geliştiği anlaşılmaktadır.

Satala Kalesi de Pers saldırılarına bir önlem olarak yapılmıştır. İmparator Iustinianus Pers saldırına karşılık buradaki, daha önceden yapılmış surları güçlendirmiştir. Kale yöreye egemen bir tepe üzerinde yapılmıştır.

Bugün bu kalenin burç kalıntıları ile sur duvarlarına ait kalıntılar görülebilmektedir. Bunlara dayanılarak kalenin burçlarla takviye edilmiş oldukça muntazam taşlardan yapıldığı ve aralarında da yer tuğlaların konulduğu görülmektedir. Satala Kalesinin dışında kalan alanlarda ise diğer savunma tesislerine ait kalıntılar da dikkati çekmektedir.


Edire Kalesi (Edre Kalesi) (Merkez )


Gümüşhane Dörtkonak Köyüne (Edire) 200 m. uzaklıkta bulunan Edire Kalesi çevreye hakim bir kaya kütlesi üzerinde yapılmıştır. Savunma ve gözetleme amaçlı olan kale moloz ve kesme taştan yapılmıştır. Kaleyi kuşatan sur duvarlarının bir bölümü ayaktadır.
Kaleye ulaşım oldukça zor olup, ancak patika bir yol aracılığı ile kaleye çıkılmaktadır.

Yapı, Merkez Dörtkonak Köyü sınırları içerisinde, köye ulaşım yolunun üzerinde 200 m. uzaklıkta yer almaktadır. Hakim kaya kütlesi üzerine Savunma ve gözetleme amacıyla yapılmıştır. Kale sur duvarlarının bir kısmı ayakta kalmıştır. Kaleye ulaşım patika yolla sağlanmaktadır.





Kodil Kalesi (Merkez)

Gümüşhane Dibekli Köyünün kuzeyinde dağlar arasında bulunan kalenin ne zaman yapıldığı konusunda yeterli bilgiler bulunmamaktadır. Bununla beraber kale çevresinde değişik dönemlere; Roma, Bizans , Arap,Beylikler ve Osmanlı dönemlerine ait pişmiş toprak kaplara, göz yaşı ve koku kaplarına, çini parçaları ile sikkelere rastlanmıştır.

Kalenin dışındaki kayalar üzerinde de gözcü kuleleri bulunmaktadır. Kale içerisinde ise düzgün tabanlı, duvarları nişli mekanlar bulunmaktadır. Ayrıca kale çevresinde taş basamaklar, yuvarlak bir yapı kalıntısı ve bir de su deposuna yer verilmiştir.


Yağlıdere Köyü (Krom) Kalesi (Merkez)


Gümüşhane Yağlıdere Köyü sınırları içerisinde, çevreye hakim bir tepe üzerinde bulunan kale korunma ve gözetleme amaçlı olarak yapılmıştır.
Günümüze oldukça iyi bir durumda gelen kalenin duvarları kesme ve moloz taştan yapılmıştır. Kireç harçla da taşlar birleştirilmiştir. Kalıntılarından sur duvarlarının yer yer burçlarla desteklendiği anlaşılmaktadır..








Kopuz Kalesi (Torul)

Gümüşhane Kopuz Köyü ile Dağdibi Köyü arasındaki Kopuz Köprüsünün kuzeyinde bulunmaktadır. Bu kale de V-VI. Yüzyıllarda yapıldığı sanılmaktadır.

Günümüze çevre sur duvarları iyi bir durumda gelebilmiştir. Moloz taş ve kesme taştan yapılmış, yer yer de burçlarla desteklendiği kalıntılarından anlaşılmaktadır.


Dağdibi Kalesi (Torul)


Gümüşhane Dağdibi Köyü yakınında Abdal Musa Tepesinde bulunan Dağdibi Kalesi oldukça dik kayalık bir alanda kurulmuştur.

Kalenin V-VI.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Kesme ve moloz taştan yapılan kale surlarının yer yer burçlarla takviye edildiği kalıntılarından anlaşılmaktadır. Günümüze harap bir durumda gelmiştir.










Kürtün Kalesi (Kürtün)

Gümüşhane Kürtün ilçesinde, Yukarı Uluköy Mahallesinin doğusunda, çevreye egemen bir tepenin üzerinde bulunan Kürtün Kalesi tepenin içerisine oyularak yerleştirilmiştir.

Kalenin bulunduğu tepenin kuzey yönünden, yaklaşık 4 m2 genişliğindeki bir girişten içeriye girilmektedir. Ancak bu giriş çeşitli nedenlerle taşlarla doldurularak kapatılmıştır. Kalenin içerisine merdiven ile inilmektedir. Burada kayaların oyulmasıyla bir takım katlar ve koridorlar yapılmıştır.

Kalenin V-VI.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Bu kaleden ötürü bu bölgeye, yöre halkı Kaleyanı ismini vermişlerdir.

Süme Kalesi (Kürtün)


Gümüşhane Kürtün İlçesine 6 km. uzaklıkta bulunan Süme Kalesini Osmanlıların 1400lü yıllarda Rum Pontus Devletine karşı savunma amaçlı yaptıkları sanılmaktadır.

Kale Erikbeli Vadisi üzerinde ve dönemin tek ulaşım yolu olan Erikbeli yolunun hemen üzerindedir. Moloz taştan yapılmış olan kale günümüze yıkık bir durumda gelmiştir.








Has Kalesi (Torul)

Gümüşhane Torul ilçesine 30 km. uzaklıkta Atalar Köyünde bulunan Has Kale İpek Yolunu kontrol altında tutmak için yapılmıştır.

Kale yıkılmış olup, günümüze yalnızca 3.50 m. boyunda ve 3.00 m. çapında bir burç kalıntısı gelebilmiştir.


Kalecik Kalesi (Torul)


Gümüşhane Torul İlçesi Kalecik Köyü yakınında vadiye hakim bir tepe üzerinde bulunan Kalecik Kalesi, korunma ve gözetleme amacıyla yapılmıştır. Yapım tarihi kesinlik kazanmamakla beraber V-VI.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Kale iç ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşmuştur. Günümüze sur duvarları iyi bir durumda gelmiştir. Surlar muntazam ve moloz taştan yapılmıştır.










Torul Kalesi (Torul)


Gümüşhane, Torul İlçe merkezinde bulunan kalenin yapımıyla ilgili bilgiler netlik kazanamamıştır. Bununla beraber Trabzon Rum İmparatorluğu zamanında “Kavasite Beyleri” tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Yörede araştırma yapmış olan Lynch ve Cumont kalenin Orta Çağdan kaldığını belirtmişlerdir. Fatih Sultan Mehmet tarafından Uzun Hasanın ölümünden sonra Osmanlı topraklarına kale ile birlikte bu yöre de katılmıştır.

Kalenin sur duvarlarının bir bölümü ayaktadır. Duvarlar moloz ve kesme taştan yapılmış olup kireç harçta burada kullanılmıştır.Kaleden Harşit Çayına inen bir yolun olduğu söylenirse de bu yol bulunamamıştır.






Avliyane Kalesi (Ardasa Kalesi) (Torul)

Gümüşhane Torul ilçesinde bulunan Avliyane Kalesi ilçe merkezine 30 km. uzaklıkta Gümüştuğ Köyü yakınındadır.Burada bulunan Bizans Dönemine ait sikkeler ve silahlardan ötürü VI.yüzyılda Bizans döneminde yapıldığı sanılmaktadır.

Kale moloz ve kesme taştan yapıldığı kalıntılarından anlaşılmaktadır. Günümüze harap bir durumda gelmiştir.Kalıntılarından da planı ile ilgili bir bilgi edinilememektedir.







"Sponsorlu Bağlantılar"

 
"Sponsorlu Bağlantılar"



  #12  
Alt 11-02-2008, 11:44
 
Standart --->: Gümüşhane

Gümüşhane Kilise ve Manastırları



Pavrezi Şapeli (Merkez)

Gümüşhane Mescitli (Beş Kilise) Köyü yakınında Pavrezi denilen yerde Bizans döneminde, apsid üzerindeki bir kitabeden öğrenildiğine göre 1405de yapılmış bir şapel bulunmaktadır.
Bu şapel küçük ölçüde olup dikdörtgen ve tek nefli bir yapıdır. Yapı içten beşik tonoz, dıştan da çift eğimli bir çatı ile örtülüdür.

Bizans döneminde yapılmış kiliseler arasında bu şapel resim ve freskleri ile ünlüdür. Buradaki resimler kırmızı renkli kareler içerisine alınmışlardır. Bu resimler İncilden alınma sahneleri kapsamaktadır. Özellikle Hz. İsanın doğacağını Hz.Meryeme müjdeleyen Melekler, İsanın doğumu, İsanın çarmıha gerilişi ve çeşitli kilise büyükleri burada resmedilmiştir.


Metropolitik Kilisesi (Merkez)


Eski Gümüşhanede Süleymaniye Mahallesinde bulunan Metropolitik Kilisesinin ne zaman yapıldığı bilinmemektedir. Bununla beraber yapı üslubundan XIX.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Kilise dikdörtgen planlı ve iki katlıdır. Moloz taştan ve yer yer de kesme taştan yapılmış olan kilisenin köşe, kapı ve pencere söveleri düzgün kesme taştandır. Günümüzde kilisenin üst örtüsü bütünü ile yıkılmış, yalnızca beden duvarları ayakta kalmıştır.



Aşağı Mahalle Kilisesi (Merkez)

Eski Gümüşhanede, Aşağı Mahallede bulunan kilisenin ne zaman yapıldığı bilinmemektedir. Bununla beraber XIX.yüzyılda köy üslubunda yapılmış basit bir kilisedir.

Dikdörtgen planlı, üç nefli bazilika planlı kilisenin önünde 8.72x7.36 m. ölçüsünde beş bölümlü bir narteksi bulunmaktadır. Ayrıca avlu girişinin yanına bir de bina eklenmiştir. Kilisenin üzeri beşik tonozla örtülmüş, iç kısmına bir de sarnıç yapılmıştır. Kilise günümüzde terk edilmiş ve harap durumdadır.


Hagios Georgios Metropolitik Kilisesi (Merkez)


Eski Gümüşhane, Süleymaniye Mahallesinde bulunan Hagios Georgios Metropolitik Kilisesinin eski ismi Hagia Triadadır. Kilisenin yapım tarihi kesinlik kazanamamakla beraber, oldukça eski döneme inen bir Rum kilisesi olup, 1613-1726 yıllarında iki kez onarılmıştır.

Bazilika planlı yapı, çok büyük ölçüdedir. İç kısmında İncilden alınma sahneleri içeren, köy üslubunda kaba bir işçilik gösteren freskolar bulunmaktadır. Ancak kilise terk edilmiş ve üst örtüsü çökmüştür. Günümüze çevre duvarları ile apsidin bir bölümü gelebilmiştir.

Hutura Hagios Georgios Manastır Kilisesi (Merkez)

Gümüşhane Hutura Köyünde yol üzerindeki bir tepenin üzerinde Hutura Hagios Manastır ve kilisesinin kalıntıları bulunmaktadır. Bu manastırı Trabzon Prensi Aleksios Komnenos XIV.yüzyılda yaptırmış, 1509da Keşiş Ananias, Georgios Stratilatisde 1624 tarihinde onarmıştır. Kilise üzerindeki bir kitabeden de kilisenin Sultan II.Abdülhamit döneminde onarıldığı kitabesinden öğrenilmektedir.

Kilise kapalı Yunan Haçı planında olup, yanına bir de uzun paraklesion eklenmiştir. Kilisenin ibadet mekanı sekiz sütun ile üç nefe ayrılmıştır. Apsisin önü kubbe, haçın kolları da beşik tonozlarla örtülüdür. Kilisenin girişi batı yönünde olup, ortada üstü kapalı sütunlu ana giriş bulunmaktadır. Apsis yuvarlak üç bölüm halindedir.

Kilisenin içerisi çeşitli bitkisel motifler, ejder ve örgü motifleri, Hz. İsa, Hagios Georgiosun monogramları ile bezenmiştir.

Kilisenin karşısındaki yamaçta bulunan küçük kiliseyi ise 1832de keşiş Serapheim yaptırmıştır.

Mandırı Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Mescitli Köyüne 3 km. uzaklıkta, derin bir uçurumun kenarında bulunan Mandıralı Kilisesi XIX.yüzyılda Rum Kilisesi olarak yapılmıştır.

Kilise dikdörtgen planlı ve tek apsidlidir. Üzeri üçgen alınlıklı kırma bir çatı ile örtülmüştür. Kilisenin yapımında moloz ve küçük taşlar kullanılmıştır. Giriş kapısı basit silmelerle hareketlendirilmiştir. Girişin iki yanındaki kemer izleri burada bir narteks olduğuna işaret etmektedir.



Çakallı Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Dumanlı Köyünde bulunan kilise 1878 yılında yapılmıştır.

Kilise 9.85x13.30 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli bir bazilikadır. Kilisenin batı ve güneyinden yuvarlak kemerli iki giriş kapısı bulunmaktadır. Güney girişi üzerine Haç motifleri işlenmiştir. Kilisenin kapı, pencere, kemer ve köşe taşları düzgün kesme taştan, diğer bölümleri de 0.85 m.kalınlığında moloz taştan yapılmıştır. Kilise uzun kenarlarında ve apsid yönündeki pencerelerle aydınlatılmıştır.

İç mekanın duvarlarında fresko izlerine rastlanmaktadır.

Olucak (İmera) Vadisi Kilisesi (Merkez)

Gümüşhane, Olucak Köyünün 2 km. güneyinde, bir dağın eteğinde bulunan kilisenin kitabesinden 1885 tarihinde yapıldığı öğrenilmektedir.

Kilise 9.80x4.50 m. ölçüsünde, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Tek nefli ve tek apsidli bir kilisedir. Apsid dışarıya taşkın olup, içeriden ve dışarıdan yarım yuvarlak sütunlarla örtülmüştür. Ayrıca buraya bir de mazgal pencere açılmıştır.

Yapının batı yönünde yuvarlak kemerli bir girişi bulunmakta ve bunun da üzerinde bir penceresi vardır. Kilise ahşap bir çatı ile örtülüdür. Günümüzde üst örtüsü çökmüştür.



Terzili Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Dumanlı Köyü, Terzili Mahallesinde bulunan bu kilise XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır.

Kilise 9.10x11.66 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli bir bazilikadır. Bunlardan orta nef, diğerlerinden daha geniş ve daha yüksek yapılmıştır. Kilisenin kuzey ve güneyinde karşılıklı olarak yerleştirilmiş, yuvarlak kemerli iki girişi bulunmaktadır. Kilisenin apsidi ve apsidin önündeki mekan dışarıya daha taşkın olarak yapılmıştır. Apsid 3.50 m. derinliğinde, 4.13 m. genişliğindedir. Sütunlarla desteklenen ancak, bunlardan yalnızca bir sütunun günümüze gelebildiği üst örtü tamamen yıkılmıştır.


Cınganlı Kilisesi (Merkez)

Gümüşhane, Dumanlı Köyündeki Cınganlı Kilisesi XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır.

Kilise dikdörtgen planlı, üç nefli bazilika planındadır. Sütunlarla üç nefe ayrılan kilisenin orta nefi yan neflerden daha geniş ve daha yüksektir. Kilisenin girişi yuvarlak kemerli olup, batı yönündedir. Moloz taştan yapılmış olan kilisenin kapı, pencere ve kemerleri düzgün yontma taştandır. Üst örtüsü çatılı olup, günümüzde çökmüş durumdadır.


Krom Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Yağlıdere Köyünde bulunan bu kilise XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır.

Kilise dikdörtgen planlı, üç nefli bir bazilikadır. Moloz taştan yapılmış olup, taşıyıcı elemanlarında kesme taşa yer verilmiştir. Yan duvarlarının bir bölümü ile üst örtüsü yıkılmıştır. Yalnızca kilisenin ön cephe duvarı ile girişi sağlam bir durumda günümüze gelebilmiştir.


Yitirmez Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Yitirmez Köyünde bulunan kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Bazilika planlı olan kilise üç apsidlidir. İbadet mekanı altı taş sütunla üç nefe ayrılmıştır. Üst örtü tamamen beşik tonozlu olup, kısmen yıkılmıştır. Duvarlarda yer yer fresk izlerine rastlanmaktadır. Apsid dışa doğru taşkın, yuvarlak ve kubbelidir. Apsidlerden biri yıkılmıştır. İç mekan on bir mazgal pencere ile aydınlatılmıştır.



Hagios Theodoros Kilisesi (Merkez)


Eski Gümüşhanenin en eski kilisesi olan Hagios Theodoros kilisesi, eski gümüş madeninde çalışanlar tarafından 1430 yılında yaptırılmış, 1702 yılında da onarılmıştır.

Kilise üç nefli, bazilika plan şeklindedir. Apsid kısmı kaya içerisine oyularak yapılmıştır. Üst örtüsü beşik tonozlu olup, kısmen çökmüştür. Yapımında moloz taş ve yer yer de kesme taştan yararlanılmıştır.



Surp Karabet Kilisesi (Merkez)


Eski Gümüşhanede, Kanuni Sultan Süleyman Camisinin yakınında XIX.yüzyılda yapılmış Ermeni Kilisesidir.

Dikdörtgen planlı olan kilise Olucak (İmera) Köyü Manastır Kilisesi ile mimari yönden benzerlik göstermektedir. Üst örtüsü çatılı, duvarları moloz taştan yapılmış olup, günümüze harap bir durumda gelmiştir.




İşhanlı Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Dumanlı Köyü, İşhanlı Mahallesinde bulunan bu kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise 10.15x12.54 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli bazilika plan şemasındadır. Kilisenin batı ve güneyinde yuvarlak kemerli iki girişi bulunmaktadır. Bunlardan güneydeki kilisenin ana girişi olup, kemer alınlığına bir haç motifi işlenmiştir.

Moloz taştan yapılmış olan kilisenin doğu cephesindeki apsidi 4.72x3.75 ölçüsünde olup, dışarıya doğru taşkındır. Aynı zamanda burada, apsidin üzerinde mazgal pencereler bulunmaktadır. Kilise günümüze harap bir durumda gelebilmiştir.


Binatlı Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Dumanlı Köyü, Binatlı Mahallesinde bulunan kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise 8.70x12.00 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç neflidir. Kilisenin güney ve batısında iki ayrı girişi bulunmaktadır. Bunlardan güney girişinde kabartma bir haç motifi üst söveye işlenmiştir. Ayrıca bu cephesinde üç penceresi de bulunmaktadır. Doğu cephesinde bulunan apsid ile papaz hücreleri dışarıya yarım daire şeklinde çıkıntılıdır.

Kilise kesme taştan yapılmış, kapı, pencere, taşıyıcı elemanlar ve köşelerde kullanılan kesme taşlarda özenli bir işçilik gözlenmektedir. Kilisenin üzeri beşik tonozlarla örtülüdür. Kilisenin içerisi fresklerle süslenmiş olup, Gümüşhane yöresindeki kiliselerin en iyi durumda günümüze gelen örneklerindendir.


Vank Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Vank Köyünde bulunan bu kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Dikdörtgen planlı, bazilika üslubundaki kilisenin ortasında merkezi bir kubbe bulunmaktadır. Bu yapı şekli ile kapalı Yunan Haçı kiliseler ile bazilika planlı kiliselerin kaynaştırılmasından meydana getirilmiş bir yapısı bulunmaktadır. Merkezi kubbenin dışında kalan bölümler tonoz ve çatı ile örtülmüştür. Duvarları muntazam kesme taştan yapılmıştır. İç mekanda fresko izlerine rastlanmamıştır.


Hagios Stephanos Kilisesi (Merkez)


Eski Gümüşhanede Süleymaniye Mahallesinde bulunan bu kilisenin kitabesi bulunmamakla beraber, yapı üslubundan XVIII.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. XIX.yüzyılda onarılan kilise üç nefli, bazilika plan düzenindedir.

Eski Gümüşhanedeki diğer kiliselerle mimari yönden benzerlikleri görülen kilise moloz ve kesme taştan yapılmıştır. Apsidler yuvarlak olup, dışarıya taşkındır. Duvarlarında fresko izlerine rastlanmıştır. Kilisenin üzeri iki yönlü bir çatı ile örtülüdür.


Piştovli Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Dumanlı Köyü, Piştov Mahallesinde bulunan kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise 17.00x13.00 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli bir bazilikadır. Sütunlarla üç nefe ayrılan kilisenin orta nefi diğerlerinden daha geniş ve daha yüksektir. Kuzey ve güney yönlerinde yuvarlak kemerli iki girişi bulunmaktadır. Kuzey girişi üzerinde sövelere işlenmiş haç motifi vardır. Apsid ve papaz hücreleri doğu cephesinde olup, yuvarlak şekilde dışa taşkındır. Kilisenin yan duvarlarında dörder, apsidin dışa taşkın bölümlerinin üzerine birer pencere açılmıştır.

Kilise içerisinde fresk izlerine rastlanmış olup, bunlar da kilisenin bütününün fresklerle kaplı olduğunu göstermektedir. Kilisenin kuzeydoğusuna bir de çeşme eklenmiştir.


Zurnacılı Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Dumanlı Köyü Zurnacili Mahallesindeki bu kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise 12.80x16.80 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli bir bazilikadır. Sütunlarla üçe bölünen iç mekanda orta nef yan neflerden daha geniş ve daha yüksektir. Kilisenin batı ve güneyinde yuvarlak kemerli iki girişi bulunmaktadır. Bunlardan güneydeki ana giriş olup, iki yanına duvarlara bitişik sütunlar yerleştirilmiş, üzerlerine de haç motifleri işlenmiştir.

Kilisenin apsid ve papaz hücreleri dışarıya yuvarlak biçimde taşkındır. Her bir bölümün üzerine de pencere açılmıştır. Moloz ve düzgün kesme taştan yapılmış olan kilisenin içerisindeki sıvalarda fresk izlerine rastlanmıştır. Bunlar İncilden alınmış dini motifleri içermektedir.


  #13  
Alt 11-02-2008, 11:46
 
Standart --->: Gümüşhane

Ayvalos Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane, Merkez ilçesi Mescitli Köyü ile Armutlu Yaylası arasında, XIX.yüzyılda yapılmış küçük bir kilisedir.

Kilise dikdörtgen planlı olup, tek nefli ve tek apsidlidir. Giriş kapısı muntazam taş bloklarından yapılmıştır. Bunun dışında yapılmış duvarlar moloz taş ile örülmüştür. Kilisenin üzeri beşik tonoz ile örtülüdür. Apsidi üzerinde üç adet mazgal penceresi vardır.



Sarıun Mahallesi Kilisesi (Merkez)


Gümüşhane Yağlıdere Köyü, Krom Vadisi Sarıun Mahallesinde bulunan kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Dikdörtgen planlı olan kilise yöreye hakim bir tepe üzerinde bulunmaktadır. Kilise üç apsid ve üç neflidir. Giriş kapısı üzerinde haç motifi vardır. Kilse içerisinde fresk izlerine rastlanmamıştır. Kilisenin çatılı olan üst örtüsü günümüzde çökmüş durumdadır.





Krom Vadisi Zembelek Kilisesi (Merkez)



Gümüşhane Yağlıdere Köyü, Krom Vadisinde bulunan bu kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise dikdörtgen planlı yontma taştan yapılmıştır. Tek nefli ve tek apsidli olan kilisenin üzeri beşik tonozla örtülmüştür. Günümüzde üst örtüsü çökmüş durumdadır.





Yaylım Köyü Kilisesi (Köse)


Gümüşhane Köse ilçesi, Yaylım Köyünde bulunan bu kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Dikdörtgen planlı kilise içerisindeki dört sütunla üç nefe ayrılmıştır. Apsid üç bölümlüdür. Kilisenin tümü yontma taştan yapılmış olup, üzeri beşik tonoz ile örtülüdür. Giriş kapısı orijinalliğini korumaktadır. Kilise içerisinde İncilden alınma fresklerle bezendiği bilinmektedir. Ancak, kilise içerisinde çıkan bir yangın bu fresklerin büyük çoğunluğunu yok etmiştir. Bu fresklerden yanlıca Hz.Meryeme ait bir figür günümüze ulaşabilmiştir.


Orta Mahalle Kilisesi (Kürtün)

Gümüşhane Kürtün İlçesi Yaylalı Köyü, Orta Mahallesinde bulunan kilisenin XIX.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Kilise tek nefli, çatılı ve beş bölümlü apsidden meydana gelmiştir. Kilisenin girişi, köşeleri düzgün yontma taştan, diğer bölümleri de moloz taştan örülmüştür.


Kızlar Manastırı (Kürtün)


Gümüşhane, Kürtün ilçesi Yaylalı Köyünde bulunan Kızlar Manastırı XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Hıristiyanlık döneminde Rum kızlarının eğitim ve ibadeti için yapılmış olduğundan buraya Kızlar Manastırı ismi verilmiştir. Avlu içerisinde bulunan manastır kilisesi moloz taştan yapılmış, üzeri de iki yönlü bir çatı ile örtülmüştür. Tek nefli ve tek apsidli olan kilisenin üst örtüsü çökmüş, yalnızca beden duvarları günümüze gelebilmiştir.

Manastırı oluşturan kilise dışındaki yapılardan hiçbir iz günümüze gelememiştir.


Meryemana Kilisesi (Kürtün)


Gümüşhane Kürtün ilçesi Yaylalı Köyü Meryemana Mahallesinde bulunan kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Dikdörtgen planlı ve tek nefli, tek apsidlidir. Düzgün yontma taşlarla örülmüş olan kilise duvarlarının üzeri oldukça dik bir çatı ile örtülmüştür. Kilisenin girişi güney cephesinde olup, mermer sövelerle çevrelenmiştir. Kilise içerisinde freskolara rastlanmamıştır.

Kilisenin güneyinde bir çeşme, bitişiğine de bir mahsen eklenmiştir.


Çevrepınar Köyü Kilisesi (Şiran)


Gümüşhane Şiran ilçesi Çevrepınar Köyünde bulunan kilise XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır.

Kilise 12.50x10.00 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, bazilika plan şemasındadır. İç mekan dört sütunun ,üzerine oturtulmuş bir kubbe ile örtülmüştür. Bunun dışında kalan alanların üzerleri küçük sütunlar ve altı kubbe ile örtülmüştür. Bu sütunların başlıkları geometrik şekillerle bezenmiştir.

Kilisenin giriş kapısı beyaz mermerden olup, burada kuvvetli silmeler ve bezemeler görülmektedir. Kilisenin apsid ve diakonikon hücreleri harap olmakla beraber diğer bölümler günümüze iyi bir durumda gelebilmiştir.


Çakırkaya Kaya Kilisesi (Kalur Kilisesi) (Şiran)


Gümüşhane Şiran ilçesinde Çakırkaya Köyünde bulunan bu kilise büyük bir kaya kitlesinin düzgün bir şekilde oyulmasıyla meydana getirilmiştir. Kilisenin ne zaman yapıldığını belirten bir kitabesi günümüze gelememiştir. Bu bakımdan ne zaman ve kimin tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir. Ancak Trabzon kiliseleri arasındaki yakın benzerlik dikkate alınacak olursa XIV.yüzyılda yapılmış olduğu düşünülmektedir.

Kilise doğu-batı yönünde uzanan üç nefli bir bazilika planındadır. İbadet mekanını ortasında dört sütunun oluşturduğu kare bir mekan bulunmakta olup, bunun da üzeri bir kubbe ile örtülmüştür. Kilisenin apsis ve batı duvarlarında irili ufaklı nişler kayaların oyulmasıyla meydana getirilmiştir.

Kilisenin önünde papaz odaları ve onlara bitişik bir de küçük şapel bulunmaktadır.


Dilekyolu Köyü Kilisesi (Şiran)


Gümüşhane Şiran ilçesi Dilekyolu Köyünde bulunan kilise XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır.

Kilise 12.30x8.60 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, kesme taştan yapılmıştır. Yakın tarihlerde köy okulu olarak kullanıldığından iç kısmına bölmeler yapılmış ve özgünlüğünü yitirmiştir. Kilise çevresinde 2 m. boyundaki sütun ve sütun başlıklarının bulunması yapının bazilika planında olduğunu göstermektedir. Günümüzde cami olarak kullanılmaktadır.


Günbatur Köyü Kilisesi (Şiran)

Gümüşhane Şiran ilçesi, Günbatur Köyünde bulunan kilise XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmış ve günümüzde cami olarak kullanılmaktadır.

Kilise, 11.00x9.50 m. ölçüsünde olup dikdörtgen planlıdır. Moloz taştan yapılan kilisenin güney kısmındaki girişi cami olarak kullanılmasından ötürü kapatılmıştır. Bu arada apsid bölümündeki papaz hücreleri de ortadan kaldırılmıştır.


Panaghia Manastır Kilisesi (Torul)

Gümüşhane Torul ilçesinde Büyükçit Vadisinde bulunan bu kilise Hz.Meryeme adanmıştır. Günümüze oldukça harap bir durumda gelen kilise geniş bir avlunun ortasındadır.
Kilise, Khaldea Metropollüğüne bağlı yedi kiliseden biridir. Bu kiliseyi, kilise kaynaklarından birine göre 890, diğer bir kaynağa göre de 900 yıllarında üç keşiş kurmuştur.

Kilise, Trabzon Komnenosları döneminde ve XIX. yüzyılda iki kez onarılmıştır. Kapalı Yunan Haçı planındaki kilisenin ortası merkezi kubbeli, köşeleri de küçük tonozlu bir örtüye sahiptir. Mimari olarak Kapalı Yunan Haçı planı ile bazilika planı bir araya kaynaştırılmıştır. Apsis yuvarlak ve üç bölüm halindedir. Duvarları yalancı kemerlerle üç ayrı bölüme ayrılmış, bunların ortalarına da birer pencere açılmıştır.

Kilisenin kuzeydoğu köşesine dikdörtgen planlı bir şapel eklenmiştir. Ancak bu şapel yıkılmış olup, yalnızca apsisin yuvarlak olduğu görülmektedir. Apsis nişi içerisinde Bizans devrine tarihlendirilen fresk kalıntıları bulunmaktadır.


Başmahalle Kilisesi (Torul)


Gümüşhane, Torul ilçesinin 30 km. güneybatısındaki Gümüştuğ Köyünde bulunan Başmahalle Kilisesi XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Üç nefli kilise 11.16x7.96 m. ölçüsünde bazilika planlıdır. Üst örtüsü beşik tonozlu olup, dört sütun ve dört paye ile desteklenmiştir. İbadet mekanı fresklerle bezenmiş ve İncilden alınma sahneler buraya resmedilmiştir. Günümüze apsis cephesi yıkılmış olarak gelebilmiştir.



Ayana Mahallesi Kilisesi (Torul)


Gümüşhane Torul ilçesi, Gülaçar Köyü Ayana Mahallesinde bulunan kilisenin ne zaman yapıldığı bilinmemekle beraber yapı üslubundan XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır.

Kilise dikdörtgen planlı, tek apsidli, tek nefli bir yapıdır. Duvarları yontma taştan yapılmıştır. Batı yönünden içerisine girilen kilise özgünlüğünü kısmen korumuştur. Üst örtüsü kırma çatılıdır.




Emirler Mahallesi Kilisesi (Torul)



Gümüşhane Torul ilçesi, Büyükçit Köyü Emirler Mahallesinde bulunan kilisenin yapım tarihi bilinmemektedir. Bununla beraber XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır.

Kilise 10.20x5.50 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli ve tek apsidlidir. Moloz taştan yapılmış olan kilisenin içerisindeki sekiz sütun beşik tonozlu üst örtüyü taşımaktadır. Kilise önündeki narteks bölümü günümüze gelememiştir.


Masura Kilisesi (Torul)


Gümüşhane, Torul ilçesi Karaca Mahallesinde bulunan kilise XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır.

Kilise tek nefli, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Güney cephesinde yontma taştan giriş kapısı bulunmaktadır. Kilisenin tümü moloz taşla örülmüş, üzeri de beşik çatı ile örtülmüştür. Apsidi beş nefli olup, dışarıya taşkındır. Günümüzde harap bir durumdadır.





Ağrıt Kilisesi (Torul)



Gümüşhane Torul ilçesi Cebeli Köyü, Küpçüler (Ağrıt) Mahallesinde bulunan bu Ermeni kilisesi XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise dikdörtgen planlı, moloz taştandır. İki apsidli olan kilisenin apsidlerinden biri yıkılmış ve günümüze gelememiştir. Üst örtüsü tonozlu olup, diğer kiliselerden farklı olarak ikinci bir örtü ile tamamlanmıştır. Günümüze harap bir durumda gelebilmiştir.


  #14  
Alt 11-02-2008, 11:47
 
Standart --->: Gümüşhane

Atalar Kilisesi (Torul)

Gümüşhane Torul İlçesine 27 km. uzaklıkta Atalar Köyünün Aydınlar Mahallesinde bulunan bu kilise XIX.yüzyıla tarihlendirilmektedir.

Kilise dikdörtgen bazilika planlı olup, üzeri iki yönlü bir çatı ile örtülmüştür. Batı cephesindeki girişi köfeki taş sövelerle belirtilmiştir. Aynı zamanda burada aydınlatma pencereleri bulunmaktadır. Duvarları moloz ve düzgün kesme taştan yapılmıştır. İç mekanda üst örtüyü taşıyan ve kiliseyi neflere ayıran sütunlar bulunmakta olup, bunlar birbirlerine gergilerle bağlanmıştır.

İbadet mekanının duvarlarında fresko izleri görülmektedir. Günümüze iyi bir durumda gelmiştir.


Arılı Kilisesi (Torul)

Gümüşhane Torul ilçesi Arılı Köyünde bulunan kilise, XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır.
Kilise dikdörtgen planlı, tek apsidli, tek nefli bir yapı olup, duvarları düzgün yontma taş ve moloz taştan örülmüştür. Üzeri beşik tonozla örtülüdür.


Güzeloluk Köyü Kilisesi (Torul)


Gümüşhane Torul ilçesinin 32 km. güneybatısındaki Güzeloluk Köyünde bulunan kilise, XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise 8.80x5.10 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli bazilika plan düzenindedir. Kilisenin güneybatı cephesinde giriş kapısı bulunmaktadır. Moloz taş ve kesme taştan yapılan kilisenin güney ve kuzey cephelerinde üçer penceresi bulunmaktadır. Apsid ve yan apsidler yarım yuvarlak ve dışarıya taşkındır. Bunların üzerlerinde birer mazgal pencere vardır. İbadet mekanının içerisinde İsa ve dört İncil yazarının isimleri ile sembolleri bulunmaktadır.


Mesehor Kilisesi (Torul)

Gümüşhane Torl ilçesi, Harmancık Köyü Mesehor Mevkiindeki bu kilise bir Ermeni kilisesi olup, XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır.

Kilise dikdörtgen planlı, düzgün yontma taş ve moloz taştan yapılmıştır. Batı cephesindeki girişi yontma taştan yuvarlak kemerli ve alınlıklıdır. Kilisenin üzeri beşik tonozludur. Günümüze harap bir durumda gelmiştir. Yalnızca kilisenin yakınındaki yıkık durumdaki şapelde fresk izlerine rastlanmasına rağmen Mesehor Kilisesinde herhangi bir bezemeyle karşılaşılmamıştır.


Şişe (Çengelli) Mahallesi Kilisesi (Torul)


Gümüşhane Torul ilçesi Cebeli Köyü, Şişe (Çengelli) Mahallesinde bulunan kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Avlu içerisindeki kilise dikdörtgen planlı olup, iç mekandaki sütunlarla üç nefe ayrılmıştır. Birbirlerine ve duvarlara kemerlerle bağlanmış olan bu sütunlar kırma çatılı üst örtüyü taşımaktadır. Apsid içten ve dışarıdan yarım yuvarlak ve dışa taşkındır. Duvarlar moloz ve kesme taştan yapılmıştır. Yapı içerisinde fresko izleri bulunmaktadır. Kilise günümüze iyi bir durumda gelmiştir.


Manat Kilisesi (Torul)


Gümüşhane Torul ilçesi, Gülaçar Köyünde bulunan bu kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise dikdörtgen planlı, üç nefli ve üç apsidlidir. Kilisenin beden duvarları moloz taştan, giriş kapısı ise düzgün yontma taştan örülmüştür. İç mekan sütunlarla üç nefe ayrılmıştır. Dışa taşkın üç apsid üzerinde birer mazgal penceresi bulunmaktadır. Kilisenin üzeri beşik tonozla örtülmüştür.



Uğurtaş Köyü Kilisesi (Torul)



Gümüşhane Torul ilçesi Uğurtaş Köyünde bulunan kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Dikdörtgen planlı olan kilise altı sütunla üç nefe ayrılmıştır. Bu sütunlar kemerlerle birbirlerine ve duvarlara bağlanmıştır. İbadet mekanının üzeri bir kubbe ile örtülmüştür. Ancak kubbenin bir bölümü yıkılmıştır. Apsid üç bölümlü olup, dışarı taşkındır. Kesme taştan dikdörtgen çerçeve içerisinde ve üzerinde alınlığı bulunan giriş kapısı orijinalliğini korumaktadır.



Alpullu Mahallesi Kilisesi (Torul)


Gümüşhane Torul ilçesi Uğurtaş Köyü Alpulu Mahallesinde bulunan bu kilise XIX.yüzyılda yapılmıştır.

Kilise dikdörtgen planlı olup, iç mekandaki sütunlarla üç nefe ayrılmıştır. Bunların üzeri beşik tonozlarla örtülüdür. Kilisenin yapımında moloz taş kullanılmış, köşe ve girişte yontma taş kullanılmıştır. Kilisenin girişi orijinalliğini korumuştur. Apsidi üç nefli ve dışarıya taşkındır.


  #15  
Alt 11-02-2008, 11:48
 
Standart --->: Gümüşhane

Gümüşhane Doğal Güzellikleri


Tomara Şelalesi (Şiran)


Gümüşhane Şiran İlçesine 25 km. uzaklıkta bulunan Seydibaba Köyündeki Tomara Şelalesi 15-120 m. genişliğinde kayalık bir alandan çıkarak 25 m. yükseklikten aşağıya dökülmektedir.

Kayalara vurarak yatağına dökülen şelalenin sesi 2 km. uzaklıktan duyulmaktadır. Vadide suyun akış düzeninde oluşturulan alanlar rafting yapılabilecek durumdadır. Ayrıca şelale ve çevresinde zengin bir doğa zenginliği bulunmaktadır.

Şelale çevresinde dinlenme ve piknik yapmak amaçlı tesisler bulunmaktadır.


Artabel Gölleri Tabiat Parkı (Torul)


Gümüşhane ili Torul ilçesi Gülaçar Köyünden geçen Artabel Deresi çevresinde Yıldız gölleri, Beş göller, Karanlık göller gibi isimlerle anılan krater gölleri bulunmaktadır. Bu göller Gümüşhane il merkezine 60 km. uzaklıktadır. Bu bölge iki ayrı jeolojik zaman diliminde oluşan volkanik aktiviteye bağlı formasyonlarla kaplı olup, toplam 18 adet buzul/krater gölü bulunmaktadır. Bu göllerin başlıcaları Zigana Köyü yaylalarında Limni ve Kuzu gölleri, Yağmurdere sınırları içerisinde Şakir Göl, Kürtün Sarıbaba'da Karagöl, Dörtkonak Yaylasında Aygır Göl, Dipsiz Göl gelmektedir.
Bu yöre Milli Parklar Kanununa göre Artabel Gölleri ve çevresinin 5859 hektarlık kesimi “Artabel Gölleri Tabiat Parkı” olarak ilan edilmiştir. Bu parkta bozayı, kızıl keçi, yaban domuzu, kurt, çakal, tilki, gelincik, kaya sansarı, ağaç sansarı, porsuk, tavşan, tarla sincabı, köstebek, kör fare, cüce yarasa gibi memeli hayvanların yanı sıra kaz, yeşilbaş, atmaca, şahin, kartal, akbaba, kerkenez, doğan, keklik, bıldırcın, su tavuğu, çulluk, güvercin, ebabil, ibibik, toygar, kuyruk sallayan, kuzgun, ispinoz gibi kuşlar yaşamaktadır. Ayrıca Artabel gölü ve çevresindeki diğer göller ile akarsularda alabalık ve yılanbalığı bulunmaktadır.


Limni Gölü (Torul)

Gümüşhane Torul ilçesi Zigana Köyü Saronay Yaylasında bulunan Limni Gölü ve çevresi zengin doğal güzelliği flora ve faunası ile ünlü olup, yöre halkının dinlenme ve mesire yerlerindendir.

Göl çevresinde dinlenme tesisleri bulunmaktadır.


Gümüşhane Mağaraları

İkisu Mağarası (Merkez)


Gümüşhane İkisu Köyünün Bahçecik Mahallesinde bulunan İkisu Mağarası dik bir kaya üzerinde olduğundan mağaraya ulaşım oldukça zordur.

Bu mağara Harşit Çayının kuzeyindeki dağların zirvesini oluşturan kireçtaşı kayalar içerisinde oluşmuştur. Mağara içerisinde dikit ve sarkıtlar bulunmakta olup, tabanının büyük bölümü de damla taşlarla kaplıdır. Bu bölümlerde içerisi su ile dolu havuzlar bulunmaktadır.


Ardıçlı Mağarası (Merkez)


Gümüşhane Dörene Köyü yakınında Üçbacak Tepenin son derece dik kayalık yamaçlarında bulunmaktadır.

Mağaranın oldukça geniş ve yüksek bir girişi olup, buradaki kalıntılardan bir dönem insanların burada yaşadıkları anlaşılmaktadır. Mağaranın sonlarına doğru da 15 m.lik dik bir inişten sonra oldukça geniş bir alana ulaşılmaktadır.

Mağarada damlataş oluşumları çok az olmasına rağmen son bölümdeki salon sarkıt ve dikitlerle görkemli bir görünümdedir.


Karaca Mağarası (Torul)


Gümüşhanenin 17 km. kuzeybatısında, Torul İlçesi, Cebeli Köyünün Karaca Mahallesi yakınlarındaki Kırantaş Mevkiinde bulunan Karaca Mağarası deniz seviyesinden 1.550 m. yüksekliktedir.

Mağaranın giriş kısmı ile en son noktası 105 m. olup, 1.500 m2 genişliğindedir. Mağara yatay olarak gelişmiş ve elipse benzeyen dört ayrı mekanın birleşmesinden meydana gelmiştir. Bu bölümlerden ikisi kaya çatlaklarından sızan suların oluşturduğu damlataşlar ile ikiye bölünmüş ve böylece içerisi altı ayrı mekana bölünmüştür. Buradaki damlataş oluşumları çeşitli renklerde ve şekillerde çok zengin bir görünümdedir. Bu oluşumlar sarkıtlar, dikitler, sütunlar, bayrak şekilleri, org desenli duvarlar, mağara çiçekleri, mağara incileri, traverten havuzları ve traverten basamakları gibi şekiller almıştır.

Karaca Mağarası sağlık turizmi yönünden, özellikle solunum rahatsızlıklarına iyi gelmektedir. Karaca Mağarası 1996 yılında turizme açılmıştır.


Akçakale Mağarası (Merkez)


Gümüşhanenin doğusunda, il merkezine 10 km. uzaklıkta bulunan Akçakale Mağarası Akçakale Köyünün sınırları içerisindedir.

Bu mağara, Mart 1996da Mustafa Levent tarafından bulunmuştur. Mağarada bu güne kadar yapılan bilimsel araştırmalar ve proje çalışmaları Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prf. Dr. Remzi Dilek ve ekibi tarafından yürütülmektedir.

Akçakale mağarası 18.500 m2lik bir alana yayılmış olup, kalın katmanlı ve bol çatlakları olan üst kratese kalkerlerinin aşınması sonucu meydana gelmiştir. Deniz seviyesinden 1.585 m. yükseklikte olan bu mağara 1.490 m.ye kadar alçalmaktadır. Mağaranın uzunluğu yaklaşık 290 m. olup, tavan yükseklikleri ise bazı yerlerde 40 m.yi aşmaktadır. Mağara içerisinde düzenli bir akarsu olmamakla beraber iç kısmınde dört ayrı küçük gölcük bulunmaktadır.

Nem oranı oldukça yüksek olan mağarada sarkıt, dikit, mağara incisi, mağara çiçeği, flama, duvar travertenleri gibi damlataşları yoğun biçimde bulunmaktadır. Günümüzde bu mağaranın turizme kazandırılması için çalışmalar yapılmaktadır.


Arılı Mağarası (Torul)


Gümüşhane Torul ilçesi Arılı Köyüne 1 km. uzaklıkta bulunan bu mağaranın oldukça dar bir girişi vardır. İçerisi geniş odacıklardan meydana gelmiştir. Tavan yükseklikleri 10 m.yi bulmakla beraber içeride daha alçak mekanlar da bulunmaktadır.

Mağara içerisinde çeşitli renklerde sarkıt ve dikitler olup, özellikle damlataşlar geniş ve dar sütunlar halindedir.



Üç Bacalı Mağara (Merkez)

Gümüşhane Karamustafa Köyünün kuzeyindeki dağlık alanın üzerinde bulunan Üç Bacalı Mağaranın deniz seviyesinden yüksekliği 2.100 m.dir.

Üç Bacalı Mağara yatay ve oldukça dar bir girişten sonra, tavanın çökmesi ile oluşan daha geniş bir girişi bulunmaktadır. Bu giriş 4 m. derinliğinde, 10 m. çapında olup, buradan tabanı kaya blokları ile kaplı oldukça basit bir mekana geçilmektedir. Burada tavan yüksekliği 10-19 m. arasındadır.

Mağara açık gri ve saf kireç taşından oluşmuş, orta bölümden sonuna kadar damlataş oluşumları son derece zengindir. Ayrıca mağara sonunda 10 m. uzunluğunda ve 1 m. derinliğinde bir göl bulunmaktadır. Bu gölün suları damlataş oluşumlarının başlıca nedenidir.


Altıntaş Mağarası (Köse)


Gümüşhane Köse ilçesi Altıntaş ve Yenice köyleri arasında Mağara Sırtı denilen mevkide bulunmaktadır. Mağaranın uzunluğu 295 m. olup, en derin noktası 37 m.ye ulaşan, yatay yönde gelişmiş bir mağaradır.

Altıntaş Mağarası Malm-alt kretase yaşlı kireçtaşları içinde oluşmuştur. Bu kireçtaşları gri, bej renkli resifal karekterde masif görünümdedir. Çok kırıklı ve faylı olması nedeniyle yoğun bir şekilde karstlaşmıştır. Mağara içerisinde sarkıt, dikit sütun, çeşitli renk ve desende rengarenk damlataşı şekilleri çok motifli şekiller bulunmaktadır.

Gümühanede bu mağaralar dışında; İnönü Mağarası, Geremezini Mağarası, Mamatlar Mağarası , Cingora Mağarası, Küçük Cingora Mağarası, Karşı Mağara, Köroğlu Mağarası Kırkgöz Mağarası, Üstü açık Mağarası,Yaylım Mağarası, Kartalkaya Mağarası, Kaban Başı Mağarası, Arsa Mağarası, Köprübaşı Mağarası, Ambela Mağarası,Taşbaşı Mağarası bulunmaktadır.

Örümcek Ormanları Tabiat Koruma Alanı (Kürtün)

Gümüşhane Kürtün ilçesi sınırları dahilinde bulunan Örümcek Ormanlarında Avrupanın en yüksek köknarları ile Türkiyenin en uzun ladin ağaçları bulunmaktadır. Bunlardan köknarlar 61.50 m., ladinler de 57.60 m. ye ulaşmaktadır. Bu ağaçlardan bazıları koruma altına alınmış ve Anıt Ağaç olarak tescil edilmiştir.


  #16  
Alt 17-06-2008, 17:25
 
Standart Gümüşhane Yaylaları'nda Tatil

Gümüşhane Yaylaları'nda Tatil

Gümüşhane Yaylaları HakkındaYakınlarında kayak merkezi olan yaylaların alt yapıları tamamlanmış ve Karadenizin yeşiliyle boyalıdır...

Zigana Turizm Merkezi - Zigana Yaylası
Ulaşım:
Gümüşhane - Trabzon yolunun 60 kilometresinde bulunan Zigana tünelini geçtikten sonra doğuya 3,5 km. stabilize yolla ulaşılır. Zigana'ya Trabzon merkezden 112 km. asfalt yolla ulaşılabilir.

Özellikler:
2. 032 m. yükseklikteki Zigana yaylası aynı zamanda kayak merkezidir. Her türlü alt yapı hizmeti tamamlanmış durumdadır.

Zigana, yaz aylarında çim kayağı, kış aylarında kayak turizmine elverişli ender beldelerimizden biridir. Nemli deniz iklimi ile kara iklimi arasında çok ilginç bir bölgemizdir.

Zigana yaylasından 3 km. patika yolla ulaşılan Limli (Saranoy) gölü görülmeye değerdir. Limli gölüne araç ile Kalkanlı köyü içinde geçen 11 km. asfalt, 8 km. toprak yolla ulaşabilir. Kalkanlı köyünde, elektrik, su, PTT bulunmaktadır. Yaz
kış, bakkal, kasap, manav, kır kahvesi işletilmektedir.

Konaklama-Yeme-İçme:
Kayak merkezi olarak kullanıldığından, yaylada her türlü konaklama ve yeme-içme yerleri bulunmaktadır.

Şiran - Tomara Şelalesi
Ulaşım:
Şiran ilçesinin 14 km. güney-batısında stabilize yolla ulaşılan Tomara şelalesinin 2 km. yakınındaki Seydibaba köyüne kadar dolmuşlarla gidilebilir. Seydibaba Köyü ile Tomara şelalesi arası bir kilometredir.

Özellikler:
Bir kaynaktan çıkan çok miktarda suyun 8 m. yükseklikten dereye akmasıyla oluşan Tomara şelalesi suyu, oldukça soğuktur. Bakir durumdaki Tomara şelalesi çevresi gürgen, fındık, meşe türü yeşil bitki örtüsü ile kaplıdır.

Tabiatın insan eliyle bozulmadığı, bahçeler içindeki Seydibaba köyünde, Tomara Şelalesi yakınında kamp kurulabilir, kırsal yaşamı bütün canlılığı ve sadeliği ile yakından tanınabilir.

Konaklama-Yeme-İçme:
Bakir durumdaki Tomara Şelalesi civarında herhangi bir tesis bulunmamaktadır. Konaklama için kamp malzemeleri getirilmelidir. Temel ihtiyaç malzemeleri yakındaki Seydibaba köyünden temin edilebilir.

Altıntaşlar (Kalis) Yaylası
Ulaşım:
Yaylaya, Gümüşhane - Torul yolunun 15. kilometresinden güneye, Şiran yoluna dönülerek, Hasköy, Gülaçar Köyü üzerinden 40 km. asfalt, 12 km. toprak yolla ulaşılır. Gümüşhane'ye toplam uzaklığı 67 kilometredir. Yaylaya, Gümüşhane - Şiran yolunun 40 kilometresinden batıya bol soğuk suya ve gür manzaraya sahip Altıntaşlar deresi boyunca toprak yolu takip ederek de ulaşılabilir.

Özellikler:
Kısmen alt tapısı tamamlanmış olan yaylanın içinden dere geçmektedir. Altıntaşlar deresinde bol miktarda alabalık bulunmaktadır. Eskiden yaylada altın madeni çıkarıldığı söylenmektedir.

Yaylaya 6 km. mesafede bulunan Altıntaşlar mahallesinde bakkal, kasap, kır kahvesi ve lokanta bulunmaktadır.

Konaklama-Yeme-İçme:
Bakir durumdaki yaylada konaklama için kamp malzemeleri getirilmelidir. Temel ihtiyaç malzemeleri yakındaki Altıntaşlar mahallesinden temin edilebilir.

Çam Piknik
Ulaşım:
Gümüşhane- Bayburt yolundan 2,5 km. ilerledikten sonra güneye (sağa) dönülerek 15 km. toprak yol takip edildiğinde Çam Piknik'e ulaşılır. Gümüşhaneden minübüs bulunabilir.

Özellikleri:
Elektrik ve su mevcut olup orman içinde kamp ateşi ocakları, çöp toplama yerleri, çeşme ve WC bulunmaktadır. Köknar, ladin, kızılağaç ve yabani fındıktan oluşan yoğun orman dokusuna sahip Çam Piknik, yöre halkı tarafından mesire yeri olarak kullanılmaktadır.

Konaklama-Yeme-İçme:
Konaklama için kamp malzemeleri, yeme-içme ihtiyaçları getirilmelidir.

Tonya - Erikbeli Turizm Merkezi - Erikbeli Yaylası
Ulaşım:
Tonya ilçesinden güneye 24 km. toprak yolla ulaşılan, Erikbeli yaylasına yaz aylarında ticari taksi ve dolmuşlarla yolcu taşımacılığı yapılmaktadır.

Özellikler:
1. 800 m. yükseklikteki yaylada alt yapı hizmetleri tamamlanmış durumdadır. Erikbeli Turizm Merkezi, Kadırga, Çatma Obası, Sazalanı, Zigana, Ken yaylalarına giden yolların birleştiği kavşaktadır. Erikbeli,
Sazalanı, Ken, Sinlice, Şıkkıranı ve Siz dağı yaylaları arası doğa yürüyüşü için idealdir. Ken yaylası Erikbeli Turizm Merkezi'nin 9 km. kuzeyinde, Şıkkıran yaylası 19 km. kuzeyinde orman içerisindedir.

Konaklama-Yeme-İçme:
Konaklama için kamp malzemeleri getirilmelidir. Ancak yayladan et, süt, yumurta, ekmek gibi gıda maddelerini temin edilebilmektedir.

Sazalanı Yaylası
Ulaşım:
Tonya'ya 24 km. mesafedeki Erikbeli Turizm Merkezi'nin 5 km. batısında yer alan Sazalanı yaylasına ham toprak yolla ulaşılmakta olup, yayla mevsiminde ticari araçlarla yolcu taşımacılığı yapılmaktadır.

Özellikler:
1. 700 m. yükseklikteki yaylada alt yapı hizmetleri tamamlanmış durumdadır. Yaylada lokanta, kır kahvesi, bakkal bulunabilir.

Konaklama-Yeme-İçme:
Konaklama için kamp malzemeleri getirilmelidir. Ancak yayladan temel ihtiyaç malzemeleri karşılanabilir.

Kadırga Yaylası
Ulaşım:
Kadırga yaylası, Tonya'ya 24 km. mesafedeki Erikbeli Turizm Merkezi'nin 14 km. doğusundadır. Ham toprak yolla ulaşılan yaylaya yaz aylarında ticari taşıtlarla yolcu taşımacılığı yapılmaktadır.

Özellikler:
Yayla, 2. 300 m. yükseklikte ağaç yetişme sınırının üzerindedir. Her yıl Temmuz ayının üçüncü cuma günü kutlanan Kadırga Şenlikleri'ne on binlerce kişi gelmektedir. Halk oyunları gösterileri, yarışmalar, davul zurnalı eğlenceler sırasında tonlarca et, ekmek, yayık ayranı tüketilen Kadırga Şenlikleri büyük bir pazara, panayıra benzemektedir.

Elektrik, su, WC. gibi altyapıya sahip yaylada bakkal, kasap, fırın, lokanta, tuhafiyeci, kır kahveleri hizmet vermektedir.

Konaklama-Yeme-İçme:
Konaklama için kamp malzemeleri getirilmelidir. Ancak yayladan temel ihtiyaç malzemeleri karşılanabilir.


  #17  
Alt 12-05-2009, 16:39
 
Standart Gümüşhane Tarihi Ve Tarihçesi

Roma ve Bizans dönemlerinde yörede kurulu kente ArgyroPolis (Yunanca argyros
gümüş ve polis "kent" demektir.) adı verilmiştir. Yöredeki savaşların asıl sebepleri tarihi bir ticaret yolu üzerinde bulunması ve madenleriyle ün yapmış olmasıdır.
7.yüzyıl sonları ile 8. yüzyıl başlarında bölge Emevi-Bizans ve Abbasi-Bizans arasında birkaç defa el değiştirmiştir.
Halife Hz. Ömer zamanında (634-644) Erzincan ve Erzurum Arapların eline geçince Gümüşhanede bu egemenliği tanıdı. Ancak bu egemenlik fazla sürmeden bölgede yeniden Bizans egemenliği sağlandı. Halife Hz. Osman zamanında (644~656) Gümüşhane Bayburt Erzurum ve Erzincan Emir Habib Bin Mesleme tarafından Bizanslılardan geri alındı. Halife Hz. Ali zamanında (656-661) Muaviye ile olan mücadeleler ile iç isyanlarla uğraşılması sebebiyle bölgede yeniden Bizans egemenliği başladı.
Emevi Halifesi Abdülmelik zamanında (685-705) bölge tekrar Emevi yönetimi Altına girdi. Ancak Halife Velid zamanında (705-715) Araplar ile Hazarlar arasındaki çatışmalarda Hazarlar başarı gösterince bölge yeniden bu durumdan istifade eden Bizanslıların eline geçti.
Abbasiler zamanında Bizans-Arap çatışmaları devam etmiştir. Bu dönemde Gümüşhane yöresi ile ilgili fazla bilgi bulunmamaktadır. Ancak Bayburt'un Bizans egemenliğinde kaldığı bilindiğine göre Gümüşhane de Bizans egemenliğinde kalmıştır diyebiliriz.
Çağrı Bey'in 1016 yılında Anadolu'ya yaptığı ilk akın sırasında Gümüşhane'ye kadar geldiği bilinmektedir. 1058'de Tuğrul Bey'in ordusu İbrahim Yinal komutasında Trabzon'a kadar akın yaparken Gümüşhane'yi de ekonomik yönden önem arzettiği için fethetmiştir.
Türkmen akınları olmadan önce Hazarlar ve Peçenekler ile Çepni Türk oymakları bölgeye yerleşmişlerdir. Çepniler 24 Oğuz boyundan biri olup Anadolu'nun fethi ve Türkleşmesinde önemli rol oynamışlardır.
13. yüzyılın ikinci yarısında Selçuklular Moğol istilası altında ezilirken Gümüşhane ve çevresinin müdafaası Çepni Türklerine kalmıştır. Rum vakayinamecisi (tarihçisi) Pataretos 14. yüzyılda Çepnilerin Tirebolu'ya vardıklarını söyler ki bunlar Gümüşhane tarafından gelmişlerdir. Anadolu'nun fethinden sonra birçok imaret kurulmuştur. Gümüşhane ve Kelkit Emir Mengücek Gazi tarafından kurulan Erzincan imaretine bağlanmıştır. 1164'te II. Kılıçarslan Mengücekli topraklarını Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağladı. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ticarete büyük önem verildiğinden tarihi bir ticaret yolu üzerinde bulunan Gümüşhane ve çevresi de önemini devam ettirmiştir.1243 Kösedağ Savaşı'nda İlhanlılar Selçukluları yenerek buraları zaptettiler.
Anadolu Moğolların nüfuzu altına girince Trabzon Rum İmparatorluğu bu defa Moğollara vergi vermeye başladı. Moğol nüfuzunun kırılması ve Türkmenlerin beylik kurmak için faaliyet göstermeleri neticesinde ve II. Yuannis devrinde (1280-1297) Türkmenler madenleriyle ünlü Halibya (Haldiya) kısımlarını istila ettikleri gibi Cenevizlilerle Venedikliler de İmparatorluk üzerinde iktisadi nüfuz vücuda getirmişlerdi.
İlhanlıların son hükümdarı Ebu Said'in ölümü üzerine 1335'te Bayburt Erzurum ile Erzincan ve Gümüşhane Celayirlilerin eline geçmiştir. 1345'te Eretnaoğulları 1430'da Karakoyunlu hakimiyetine geçen bölgeye 1467'de Akkoyunlular hakim olmuştur.
Fatih Sultan Mehmet (1451-1481) Trabzon üzerine yürüdüğü sırada Trabzon Rum İmparatorluğunun sınırları Giresun'dan Batum'a kadar ve güney hudutlar da Bayburt ve Gümüşhanenin kuzeyinden geçen dağ silsilesi ile çevriliydi. Osmanlıların aleyhte hareketleri nedeniyle Trabzon Rum İmparatorluğu Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'la işbirliği içine girmiştir.
1461 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon Rum İmparatorluğuna son vermesiyle bölgede Osmanlı etkisi görülmeye başlanmıştır.
Gümüşhane Trabzon Rum İmparatorluğunun fethedilmesinden sonra Osmanlı hakimiyetine girmiş ve bu hakimiyet 1461'den 1467'ye kadar sürmüştür. Bu tarihten sonra Gümüşhane Akkoyunluların hakimiyetine girmiştir. Bu hakimiyet 1473 yılında Fatih ile Uzun Hasan arasında vuku bulan Otlukbeli Savaşıyla sona ermiştir. Gümüşhane ilinin kuzeyindeki "Kharşit" ilk Osmanlı belgelerinde "Khas-Rudu çayı orta ve yukarılarındaki Torul ve Canıca (Gümüşhane'nin eski adı) kesiminde Akkoyunlular'a bağlı Ortodoks-Apkazlı (Abaza) "Torul Beyliği" 1474'de (veya 1478) Fatih'in Amasya'dan gönderdigi bir ordu kolu tarafından fethedilmiştir.
Yavuz 1508'de Trabzon valisi iken Anadolu'da başlayan Şii ayaklanmaları yüzünden Trabzon'dan Bayburt'a kadar uzanan bir sefer yapmıştır. Bu bölgede Safeviler lehinde ayaklanma ve karışıklık çıkaranlar Çepni Türkleridir. 16. yüzyılda onlardan bir bölümü Halep Türkmenleri muhim bir kümede Sivas Tokat ve Amasya bölgesindeki Ulu Yörük arasında yaşadığı gibi yine bu boya mensup pek kalabalık bir topluluk da Trabzon Gümüşhane Bayburt Giresun ve Canik (Ordu ve Samsun) bölgesinde oturuyordu. İşte Safevilerin hizmetindeki Çepniler de bu sayılan topluluk ve bölgeden idiler.
Bu karışık durumdan sonra bölgedeki sükunet ancak Şah İsmail ile Yavuz Sultan Selim (1512-1520) arasında meydana gelen Çaldıran Savaşıyla sona ermiştir. Bölge tamamen "Anadolu Türk Birliği"ne katılmıştır. (Ağustos 1514) Yavuz buraya vali olarak Bıyıklı Mehmet Paşayı bırakmıştır. Kanuni Sultan Süleyman (1520-1566) İran seferi sırasında Harşit Vadisi'nden geçerken Gümüş madeninin bulunduğu Eski Gümüşhane yöresinin imar edilmesini emretmiş böylece buraya ev ve Süleymaniye Camii yapılmıştır.
1647'de Gümüşhane'yi ziyaret eden Evliya Çelebi buralarda gümüş madeninin çok olduğunu çalışır ve boşaltılmış durumda 70 kadar ocak bulunduğunu bildirir. Yine bu ocaklardan 7 koldan kurşunsuz gümüş cevheri çıkarıldığını ve bu şehirde Emin Mahallesinde darphane olduğunu yazarak üzerinde "Azze nasrahu daraba fi catha" (Canca'da basılmıştır) yazılı birkaç akçenin kendisinde olduğunu bildirir.
Gümüşhane'de doğan her çocuğun Gümüşten kaşığının çatalının ve tabağının olduğu rivayet edilir. Şehrin nüfusunun her geçen Gün artmasında coğrafi konumunun tarihi ipek Yolu üzerinde bulunmasının ve madenlerinin önemli rolü olmuştur.
Katip Çelebi Cihannüma'sında "Kaza-i Urla" diye adlandırdığı Gümüşhane için "Urla bir güzel kazadır yakınında gümüş olmakla Gümüşhane dahi derler" demektedir.
Maden ocakları IV. Murad zamanında (1623-1640) en Canlı dönemini yaşamıştır. Bir ara kapanan ocaklar 1839 yılında yayınlanan bir hatt-ı hümayunla tekrar işletmeye açılmıştır. Ocaklar mülki amirin tayini padişahın onayı ile atanan ve Matah Efendi denilen kişilerce yönetilirdi.
Gümüşhane 19. yüzyılda Trabzona bağlı bir sancaktı. Doğu Karadeniz'in iç kesimlerinde yer alan Gümüşhane Sancağı kuzeyde Trabzon merkez sancağı doğuda ve güneyde Erzurum Vilayeti batıda Sivas Vilayeti ile çevriliydi. 19. yüzyıla kadar rahat bir hayat sürdüren Gümüşhane yöresi savaşlar nedeniyle tedirginlik içine düşmüş madenlerin yeterince işletilmemesi sebebiyle de göç başlamıştır. Böylece şehir harap olmaya ve nüfus azalmaya başlamıştır. 1829 ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı ile 7 Temmuz 1916 tarihlerinde Rusların Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz'de yaptıkları işgaller ve bunun sonucundaki göçler Gümüşhanede hayat bırakmamıştır.
Ruslar 16 Temmuz 1916'da Bayburt'u aldıktan sonra yollarına devam ederek 19 (20) Temmuz 1916 Günü Gümüşhaneye girmişlerdir. Türk birlikleri fazla karşı koyamayınca Ruslar ayni gün Torul'a girmişlerdir. Böylece Trabzon yolu Ruslara açılmıştır.
22 Temmuz 1916 günü Kelkit üzerine yürüyen Rus ordusu akşama doğru burayı ele geçirmiştir.
Gümüşhane ve çevresi bu işgaller karşısında ve özellikle Ermeni zulmü altında ezilirken Rusya'da Bolşevik İhtilali'nin çıkması ve iç çalkantılar sebebiyle Ruslar 18 Aralık 1917'de Erzincan Mütarekesi'ni imzalamış ve ordularını geri çekmeyi kabul etmiştir. Ancak Ermeniler katliamlarına devam etmişlerdir. Bunun üzerine mütareke geçersiz sayılarak yeniden savaş başlatılmış ve bu suretle Torul 14 Şubat Gümüşhane 15 Şubat ve Kelkit 17 Şubat 1918'de Rus işgalinden kurtarılmıştır.
Milli Mücadele yıllarında kıyı ile iç kesimler arasında geçiş bölgesi olması sebebiyle coğrafi önem arz eden Gümüşhane bu dönemde Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti'nin faaliyet alanı içinde bulunmuştur. Gümüşhane delegesi Kadirbeyzade Zeki Bey bu cemiyetin ikinci başkanlığına getirilmiştir.
23 Temmuz 1919'da toplanan Erzurum Kongresi'ne Gümüşhane'den Kadirbeyzade Zeki Bey (Gümüşhane ve Torul mümessili olarak) Erzurum Kongresi'ne katıldı. Kelkit'ten Müftü Osman Nuri Efendi Şiran'dan Müftü Hasan Fahri (Polat) Efendi Erzurum Kongresi'nin açılış ve kapanış dualarını yapmıştır. Bu nedenle 9 Ağustos 1335 (1919)'da Mustafa Kemal O'na yazdığı bir tezkere ile teşekkür etmiştir.
Osmanlı hakimiyetinin ilk zamanlarında Erzurum Eyaletine bağlı iken sonraları Trabzon'a bağlanan Gümüşhane sancağı 20 Nisan 1924 ve 491 sayılı kanunun 89.Maddesinde "Vilayet" başlığı altındaki kanunla 1925 yılında il olmuştur.
1925-1926 tarihli Trabzon salnamesinde "Gümüşhane Vilayeti Merkez ilçe ile birlikte Bayburt Kelkit Torul ve Şiran olmak üzere beş ilçe beş bucak ve 377 köyden oluştuğu 16943 evde 101153 kişinin yaşadığı şehirde hastane olmadığı; vilayetin ticari durumunun Trabzon-Bayburt-Erzurum büyük yolu üzerinde ve İran transit yolu üzerinde bulunduğundan oldukça iyi olduğu aslında tarım memleketi olan vilayetin bazı yerlerinde ürünleri yerel ihtiyacı karşılamadığından halkın bir kısmının işçilik meyvecilik ve katırcılıkla geçindiği" belirtilmektedir.
Gümüşhane'nin il olmasıyla birlikte Ahmet Durmuş (Evren-dilek) Bey vali olarak atanmıştır. Cumhuriyet döneminin ilk Belediye Başkanı ise Osman Bey (Ataç) olup 1922-1934 tarihleri arasında görev yapmıştır. Mustafa Kemal Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı döneminde Gümüşhanede yol ve köprü yapımına önem verilmiş tarım geliştirilmeye çalışılmıştır.İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanlığı döneminde ise II. Dünya Savaşı patlak verdiğinden ilk dönemlerde hemen hiçbir yatırımın yapılmadığı Gümüşhane il merkezine 1948 yılında Su getirilmiş ertesi yıl da Elektrik şebekesi kurulmuştur.1950'den itibaren ekonomik bir kalkınma görülmeye başlanmış ancak daha sonra diğer illere ve hatta Avrupa ülkelerine göç olayı başlamıştır. Bayburt'un 1989 tarihinde il olması ve ayrıca yeni ilçelerin oluşturulması ile idari taksimatta değişiklik meydana gelmiştir. 1988 yılında Köse 1990 yılında Kürtün ilçe olmuştur


  #18  
Alt 12-05-2009, 16:40
 
Standart Cevap: Gümüşhane Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir)

Coğrafi Yapısı ve Coğrafyası

Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan İlimiz doğusunda Bayburt batısında Giresun kuzeyinde Trabzon ve güneyinde Erzincan ile komşudur. Gümüşhane 38° 45' - 40° 12' doğu boylamları ile 39' 45' - 40' 50' kuzey enlemleri arasında olupYüzölçümü 6.575 kilometrekare deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 1210 metredir. Yeryüzü şekilleri bakımından Köse Kelkit ve Şiran ilçelerinin yer aldığı güney kesimi yüksek bir plato özelliği gösterirken Merkez Torul ve Kürtün ilçelerini kapsayan kuzey kesimi oldukça engebelidir. Dar ve derin vadilerle birbirinden ayrılmış yüksek dağlar kuzeyin belirleyici özelliğidir. Gümüşhanenin ünlü yaylaları da bu kesimde yer alır. İlin en yüksek noktası 3.331 metre ile Abdal Musa Tepesidir.
Gümüşhanenin içinden geçen Harşit ile Kelkit vadisini boydan boya kat eden Kelkit Çayı ilin başlıca akarsularıdır. Arazinin % 60ını dağlar% 29unu platolar % 11ini ovalar teşkil etmektedir.
Yer Şekilleri
Gümüşhane ili yeryüzü şekilleri bakımından ele alındığında ilin tamamen dağlarla kuşatılmış olduğu görülmektedir. Gümüşhane fiziki coğrafya özellikleri bakımından sınıflandırılacak olursa Kuzeyden Zigana – Trabzon Dağları (Çakır Göl Tepesi 3063 m.)Güneyden Çimen Dağları(Akdağ 2710 m.)Batıdan Giresun Dağları (Sarıyer Tepeleri 2919 m.) ile Kelkit ve Harşit Çayı vadilerinin daralma bölgeleriDoğudan ise Pulur Dağları ve Soğanlı Dağları ile bu iki değişik kitlenin birbirine yaklaştığı kesimdeki eşiklerle çevrili olduğu gözlenir.
Gümüşhane ve çevresinin yeryüzü şekilleri üç ana bölüm halinde incelenebilir. Bunlar Ovalar Vadiler ve Dağlık ( Yaylalar)alanlardır. Ancak Gümüşhane ve çevresinin Jeomorfoloji haritası incelendiğinde dengenin dağlardan yana fazlaca bozulmuş olduğu dikkati çeker.
Dağlar
İlin %596lık bölümünü oluşturan dağlık alanlar genellikle il sınırları ile Kuzey kesimlerini kaplarlar. Bu dağlar sıradağların uzantıları şeklinde olupiç kesimlere doğruda tek dağlar olarak bulunurlar. Oldukça engebeli bir arazi üzerinde yer alan Gümüşhanenin Kuzeyini Zigana Dağları ile Trabzon Dağlarının Güney kısımları oluşturmaktadır. Yine Kuzey yönünde derin yarılmış Karadeniz dağları ve Soğanlı Dağları Duvarı andıran sıralar halinde ili çevrelemektedir. Genel hatlarıyla ele alındığında Doğ-Batı doğrultusunda silsileler halinde devam eden Zigana Dağları Gümüşhane Dağları ve Çimen Dağları yukarıda ifade edilen şablona uymaktadır.
Bunlardan başka yükseltileri 1800 m. ile 2700 m. arasında değişen ;Kostan DağıTeslim DağıVauk Dağı Tersun Dağı Pöske Dağı Soğanlı Dağları ile Gavur Dağları önemli yükseltiler arasında bulunmaktadır. Ayrıca merkez ilçede bulunan ve şehre ayrı bir görüntü veren yükseltileri 2000 m. civarında olan Kuşakkaya ve Alemdar Tepeleri de tek dağlar olarak alınabilir.Tüm bu dağlık kütleler içerisinde Gavur Dağının ayrı bir yeri vardır. Çünkü bu saha buzullaşmaya yarayan ve buzullaşmanın izlerini günümüze kadar taşıyan ülkemizin de ender rastlanan alanlarından biridir. Gavur Dağları ;Doğu Karadeniz Dağları dahilinde olupPleistosen Buzullaşmasına uğramıştır.
En yüksek zirvesi olan Abdal Musa Zirvesi (3331m.)Doğu Karadeniz Bölümünde yer alan Kaçkar Doruğundan (3932 m.)den sonra ikinci sırada gelmektedir. Gavur Dağlarının diğer ilginç bir yönü ise dağın üzerinde taban yüksekliği 2720-2970m.arasında değişen 12 büyük sirk gurubunun tespit edilmiş olmasıdır Ayrıca bu sirk Göllerinin yanı sıra buzul aşındırmasının delili olan sürgüler hörgüç kayalar tekne vadiler ve modern depoları da bulunmaktadır.
Ovalar
Oldukça engebeli olan Gümüşhane arazisi içerisinde ovaların payı %11'dirBu alan içerisinde ise iki önemli ova yer almaktadır. Bunlar Kelkit ve Şiran ovalarıdır. Her iki ovanın toplam alanı il genelindeki ova oranının %8ini oluşturmaktadır. Geri kalan %3lük alan ise parçalanmış olarakdağınık düzlük alanları ifade etmektedir. Kelkit Çayı vadi tabanını oluşturan ve Kelkit-Şiran ovaları olarak tanınan ovalardan Kelkit Ovasıyaklaşık 1450-1750m.ler arasında yer almaktadır. Doğuda Mormuş Düzlüğü üzerinde bir eşik ile Bayburt Ovasından ayrılan Kelkit OvasıDoğu-Batı yönünde eğimli oluptoplam yüzölçümü 280 km2 kadardır. Pleistosene ait eski Alüvyonların hakim olduğu Kelkit Ovası batıda engebeli bir saha ile Şiran Ovasından ayrılmıştır. Şiran Çayının drenaj alanının oluşturan Şiran Ovası yaklaşık 1250-1500 m'ler arasında yer alır. Eosen yaşlı flişlerin yaygın olduğu ovanın yüzölçümü 256 km2yi bulur. Söz konusu her iki ovanın toplam yüzölçümleri 536 km2 olup 6575 km2lik il yüzölçümü içerisinde kayda değer bir yer tutmaktadır.
Yaylalar-Platolar
Kabaca akarsular tarafından derince yarılmışyüksek düzlükler olarak adlandırabileceğimiz Platolar-Yaylalar il genelinde oldukça önemli yer tutarlar. (%29.4) Genel arazi yapısı içerisinde Plato-Yaylaların daha düzlük bir yapı içerisinde olmalarıyaz sıcaklarında serin Havası ve otlaklarının mevcudiyeti gibi nedenlerden dolayı ilde yaylalar Mayıs ayının ortasından Ekim ayının ortalarına kadar yoğun olarak kullanılan mekanlardır.
Akarsular-Göller
Gümüşhane ilinin akarsu ŞebekesiniHarşit Çayı ve Kelkit Çayı ile bu çayların yan kolları oluşturmaktadır. İl topraklarının güney kesimindeki akarsular Orta Karadeniz bölümündeKaradeniz' dökülmektedir. Tüm akarsular kaynaklarını il sınırları içerisinden alırlar. ÇimenZigana ve Gümüşhane dağlarının zirveleri aynı zaman da Su bölümü çizgilerine tekabül etmektedir.
Harşit Çayı Vauk Dağı'ın Kuzey eteklerinden ve Sifon Deresi ismiyle kaynağını almaktadır. Harşit Çayı Karadeniz'e dökülünceye kadar il sınırları içerisinde 142 km mesafe kat eder.Samsunun Çarşamba ilçesinde Yeşil ırmak olarak Karadenizle buluşan Kelkit Çayının bir kolu Teslim Dağındandiğer kolları da Spikor ve Çimen Dağlarında doğarak Kelkitte birleşmektedir.İlde bu iki önemli akarsu dışında yazları yer yer kuruyan bir çok küçük derelerde mevcuttur.
İklim
Gümüşhane ili her yönüyle olduğu gibi iklim özellikleri bakımından da Doğu Anadolu ile Karadeniz bölümü arasında bir geçiş teşkil etmektedir. Yüksek Zigana duvarları ile Karadenizin bunaltıcı nemli havasına set çeken kop engeliyle de Doğu Anadolunun şiddetli soğuklarının gelmesini engelleyen Gümüşhane ilimiz dünya üzerinde ender yörelere sahip olan hoş bir iklime sahiptir. İlimiz Doğu Karadeniz Bölgesinin iç kısmında 39-41 derece Doğu Boylamları 40-41 derece Kuzey Enlemleri arasında karasal bir iklime sahiptir.
Rüzgar İlimizde yıllık ortalama rüzgar hızı 9.9 (m/sec) dir Yıllık hakim rüzgar batı yönünden esmektedir.
Basınç İlimizde ortalama yerel Basınç (hpa) 879.6
En yüksek yerel basınç (hpa) 897.8
En düşük yerel basınç (hpa) 853.0
Sis ve Nem Rasat süresi 55 yıl
Ortalama sisli Günler sayısı (%) 4.9
Ekim ayı sisli Gün sayısı (%) 0.7 gün (en sisli ay)
Ağustos ayı sisli gün sayısı(%) 0.2 gün (en az sisli ay)
Sıcaklık: Gümüşhanede en Sıcak Ağustos ayı ortalama Sıcaklık (30.3 Derece)
En soğuk Ay Ocak ayı ortalama sıcaklık (–0.1 derece) olduğu görülmektedir.
Buharlaşma :Rasat süresi :19 yıl
Ortalama buharlaşma
(mm) : 952.3
Günlük en çok buharlaşma (mm) : 12.5
Yağışlar
Ortalama yıllık yağış miktarı(mm) : 409.2
Mikro klima
Gümüşhane de açık ve güneşli geçen gün sayısı ortalaması 79 gündür. Kapalı geçen gün sayısı ortalaması ise 68 gündür. En bol güneşlenme Temmuz en az güneşlenme Ocak ve Aralık aylarında olmaktadır.İlde kış ve bahar ayları yağışlı mevsimlerdir. Ancak kışları genellik yağışlar Kar şeklindebaharları ise yağmur şeklindedir.
Flora (Bitki Örtüsü)
Gümüşhanenin 2100 metre rakıma kadar olan kısımlarında çam gök nar ladin mazı meşe titrek kavak ve Özbek kavağı büyük yapraklı ıhlamur dağ akça Ağacı ak söğüt adi ceviz sakallı kızılağaç kiraz yabani elma mahlep sarıçam kadran ardıcıbodur Ardıç boyacı sumağı Erik ılgın yabani fındık kuşburnu Alıç ve tespiti yapılamayan yüzlerce odunsu Bitki bulunmaktadır.
Merkezde peygamber çiçeği ablan otu başlık otu saman çiçeği bodur mazı ve henüz tespiti yapılamayan yüzlerce otsu ve endemik bitki çeşidi bulunmaktadır.
Fuana (Hayvan Varlığı)
Gümüşhanede florada olduğu gibi faunada da çeşitlilik öne çıkmaktadır.
Tavşan tilki sansar karacaçengel boynuzlu dağ keçisi ayı gelincik porsuk sincap kirpi yarasa kurt yaban domuzu bıldırcın tavşancıl akbaba kartal atmaca ur kekliği kırlangıç güvercin kumru guguk baykuş ibibik Ağaç kakan karatavuk kiraz kuşu ala karga saksağan kuzgun ve tespiti yapılamayan en az 30 çeşit mevcuttur


Cevapla

Hızlı Cevap
Mesajınız:
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın
Rastgele Soru

Seçenekler


Seçenekler


Benzer Konular
Bingöl Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir) Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat bölümünde yer alan Bingöl ili, doğuda Muş, kuzeyde Erzincan ve Erzurum, batıda Tunceli ve Elazığ, güneyde ise Diyarbakır ili ile çevrilidir. İl toprakları, Doğu...
Ordu Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir) Ordu Genel Bilgi http://www.kenthaber.com/Resimler/2005/04/25/0342.jpg Karadeniz Bölgesinde il olan Ordu, doğusunda Giresun, batısında Samsun, güneyinde Sivas ve Tokat, kuzeyinde de Karadeniz...
Zonguldak Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir) Zonguldak Genel Bilgi http://www.kenthaber.com/Resimler/2006/06/29/00037999.jpg Batı Karadeniz Bölgesinde yer alan Zonguldak, doğusunda Karabük, batısında Düzce ve Karadeniz, güneyinde...
Bayburt Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir) Bayburt Bilgiler Bölgesi:Dogu Karadeniz Bölgesi Yüzölçümü: 3652 (km2) Nüfus: (2000) Nüfus yoğunluğu: (kişi/km2) Plaka kodu: 69 Telefon kodu: 458
Muş Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir) MUŞ ADININ KAYNAĞI Muşun ilk ne zaman kurulduğu ve adının kaynağı kesin olarak bilinmemektedir. Muş adına dair pek çok rivayet vardır. Bir rivayete göre, Muş adı, şehre, Asurlulardan kaçarak Muş...

 
Forum Stats
Üyeler: 65,678
Konular : 236,866
Mesajlar: 423,576
Şuan Sitemizde: 160

En Son Üye: onlineparaci

Sosyal Linkler
Lütfen Facebook Sayfamızı Beğenin



Twitter Butonları





Google+ Butonu



Lütfen Google+ Sayfamızı Çevrenize Ekleyin


Sponsorlu Bağlantılar







Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 11:41.


Powered by vBulletin® Version 3.8.2
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.

DMCA.com

Sitemizde illegal paylaşım yasaktır.Sayfalarımızda bulunan içeriklerin telif haklarıyla ilgili bir şikayetiniz/sorunuz varsa bize ulaşmak için TIKLAYINIZ .
In this web site,illegal sharing is forbidden.If you have any problem/complaint about content's copyrights in our page,please click here to contact us.