Epilepsi tedavisi hakkında bilgi

**DoLuNaY ŞoVaLyEsİ** · #1 18-08-2010, 16:19

Epilepsi tedavisi hakkında bilgi

Şifresi tam olarak çözülemeyen epilepsi hastalığının ortaya çıkmasında çevresel faktörler de etkili... Prof Dr. Çiğdem Özkara "Uykusuzluk, ateşli hastalıklar, regl dönemi, alkol kullanımı ve stres; sara nöbetlerini tetikliyor" diyor.

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çiğdem Özkara, epilepsi tedavisi hakkında merak edilenleri yanıtladı.

Epilepsiyi tetikleyen etmenler neler?
Uykusuzluk, ateşli hastalıklar, kadınlarda regl dönemi, alkol kullanımı ve stres sarayı tetikler.

Epilepsi tedavi edilebilir mi?
Evet. Tedavi edilebilen bir hastalıktır. Buradaki en önemli amaç nöbetlerin durdurulmasıdır. Tedavide çeşitli ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar, hastaların çoğunda nöbetleri başarıyla kontrol eder. Çeşitli ilaçlara rağmen nöbetleri devam eden hastalar, tedaviye dirençli kabul edilir. Bu hastalar için ilaç geliştirme çalışmaları yoğun bir şekilde sürmektedir. Ayrıca uygun hastalarda, cerrahi tedavi ile başarılı sonuçlar alınmaktadır.

İLACIN YAN ETKİSİ
Epilepsi tanısı konduktan sonra nasıl bir tedavi uygulanır?
Epilepsi tanısı konulduktan sonra, en önemli ikinci adım tedaviye karar verilmesidir. Tedavide, epilepsinin tipi, atakların sıklığı, hastanın yaşı ve eşlik eden diğer hastalıkların varlığı gibi birçok etken önem kazanmaktadır. Çocukluk çağındaki epilepsi nöbetleri, sadece birkaç kez tekrarlanır ve tedaviye gerek duyulmaz. Buna karşın, geçici bir epilepsi türü olsa da bazı durumlarda oldukça sık ataklar olması ve hastanın bu esnada zarar görmesinin engellenmesi amacıyla da tedavi başlanabilir.

Nöbet ortaya çıkınca hemen ardından ilaç tedavisine başlanır mı?
İlaca başlandığında, hasta ve doktor ilişkisinin önemi büyüktür. Tedaviye uyum, tedavinin başarılı olmasındaki en önemli etkendir. İlaç tedavisi nöbetlerin tekrarlanmayacağına emin olana kadar sürdürülmelidir. Bu nedenle ilaçların akut ve kronik yan etkileri açısından hastalar dikkatli izlenmelidir. Diğer yandan, bazı epilepsi tiplerinde ilaçlar değişik kombinasyonlarda, yeterli doz ve sürede kullanılmasına rağmen nöbetler devam edebilir.

Medikal tedavide kullanılan ilaçlar hangileridir? İlaçların tedavideki rolü nedir?
Epilepside kullanılan antiepileptik ilaçlar, nöbetlerin engellenmesi veya sıklığının azaltılması amacıyla kullanılmaktadır. Prensip olarak, hastaya en uygun olduğu düşünülen ilaç ile tedaviye başlanır. Bu durumda nöbetler tamamen kesilebilir veya yeterli bir kontrol sağlanamadığı zaman ilacın dozu hastanın tolere edeceği düzeye kadar kademeli olarak arttırılır. Yine istenilen etki elde edilemezse ikinci bir antiepileptik ilaç eklenebilir.

SORUN KALKMAZ
Epilepsi ve tedavisi ile ilgili olarak dünyada ve Türkiye'de yapılan klinik çalışmalar var mı?
Epilepsi tedavisi ile ilgili özellikle gelişmiş ülkelerde birçok deneysel ve klinik çalışmalar sürdürülmektedir. Bu çalışmayla, bir yandan nöbet ve epilepsiyi oluşturan mekanizmaların araştırılması, öte yandan yeni antiepileptik ilaçların geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Tedavi ile hastalık tyok edilebilir mi?
Antiepileptik ilaçlarlar, nöbetleri engeller. Ancak sorunu ortadan kaldırmaz.

İLAÇLAR CİNSEL İSTEKSİZLİK YAPABİLİR!
Epilepsi ilaçlarının bir kısmı cinsel isteksizliğe neden olur mu?
Nadiren bazı antiepileptik ilaçlar cinsel isteksizliğe yol açabilir.

Epilepsinin cerrahi tedavisi mümkün mü?
Epilepsi nöbetlerine yol açan durum kimi zaman ameliyatla ortadan kaldırılabilir. Beyindeki tümörler, gelişimsel bozukluklar, başa gelen darbe izleri, mikrobik hastalık kalıntıları ve damarla ilişkili bozukluklar gibi durumlarda cerrahi girişimle nöbetlerde azalma veya kaybolma sağlanabilir.

Terapiye ihtiyaç duyuluyor mu?
Hastalarda psikolojik sorunlar ortaya çıkarsa psikiyatristlerin önerisi ile terapi yapılabilir.

ÇEVREDE KESİCİ ALET BIRAKMAYIN!
Hastanın odası nasıl düzenlenmeli?
Hastanın yaşadığı yerlerde mümkün olduğu kadar batıcı, delici ve kesici aletler olmamalı. Çevredeki eşyaların kenarlarının keskin olmamasına dikkat edilmeli. Hastanın kaynar su ve çay gibi döküldüğü zaman zarar verebilecek maddelerden ve tehlikeli işlerden uzak durması sağlanmalı.

İlaca bağımlılık ortaya çıkar mı?
Kullanılan ilaçların büyük bir kısmında bağımlılık yapma özelliği yoktur.

İlaçları belli süre sonra değiştirmek gerekir mi?
Nöbetler kontrol altına alınmış ve ilaçlara bağlı herhangi bir yan etki görülmemişse değiştirmeye gerek yoktur.

TEDAVİDE DÜZEN ŞART!
Epilepsi tedavisinin en önemli özelliği nedir?
Tedavide en önemli nokta, hastanın ilaçlarını düzenli kullanması ve kontrole gelmesidir. İlaçlar doktorun önerdiği şekilde ve doktor tarafından kesilinceye kadar aralıksız olarak kullanılmalıdır. Hastalıkla ilgili en ufak bir değişiklikte bile doktora başvurulmalıdır.

ALKOL ALMASIN UYKUSUZ KALMASIN!
Epilepsi hastalarının daha mutlu ve sağlıklı bir şekilde yaşamlarını sürdürebilmeleri için hastalar ve yakınları nelere dikkat etmeli?

Kanunlara göre epilepsi hastalarının araba kullanması yasaktır. Hasta, çok istese bile araba kullanmasına mani olunmalıdır.

Birçok epilepsi hastası, toplumdan ve sosyal çevreden uzaklaşır. Kendi içine kapanır, toplum tarafından kabul görmeme korkusu yaşar. Bu noktada ailenin ve sosyal çevrenin desteğinin önemli daha da anlaşılır. Epilepsi hastasının sosyal aktivitelere katılması desteklenmelidir.

Hasta düzenli kontrole gitmeli, ilaçlarını önerildiği şekilde ve düzenli olarak kullanmalıdır.

Epilepsi hastasının televizyonu uzaktan ve iyi aydınlatılmış bir odada seyretmesi büyük önem taşır.

Epilepsi nöbetlerinin ortaya çıkmasını kolaylaştıran uykusuzluk, yorgunluk ve alkol kullanımı gibi faktörler de ortadan kaldırılmalıdır.

Hastaların kendilerini koruması amacıyla, tehlikeli iş ve spor aktivitelerinden uzak durmaları gerekir.

Kola, çay ve kahve gibi uyarıcı maddeler içeren içecekler ancak aşırıya kaçmamak şartıyla içilebilir.

ERKEN EMEKLİ EDİLEBİLİRLER!
Epilepsi hastaları hangi işleri yapamaz?
Nöbet geçirdiği sırada kendisine veya çevresine zarar verebileceği konumda olmasını gerektiren işleri yapması uygun değildir. Örneğin; marangozluk, elektrik işleri gibi...

Malulen emekli olur mu? Askerlikten muaf mıdır?
Gün içinde çok sayıda nöbet geçiren hastalar, malulen emekli olabilir. Yine, nöbetleri ilaç kullanılmasına karşın sık gelen hastalar, askerlikten muaf tutulur. Ancak nöbetleri kontrol altında olan hastalar askere gidebilirler.

Epilepsi yaşlanınca kendiliğinden geçer mi?
Bazı sara hastalıkları yaşla beraber kaybolur

**Şans Meleğim** · #2 18-11-2010, 17:14

Epilepsi Nedir

Epilepsi merkezi sinir sisteminin irritasyon ve fonksiyon bozukluğuna bağlı olarak aşırı ve anormal sinir deşarjının beyin dokusunda tekrarlayan paroksismal ataklara neden olmasıyla karakterize kronik bir sendromdur.

Etiyoloji

Serebral,
Biokimyasal,
Posttravmatik (kazalar ve cerrahi travmalar)
İdiyopatik faktörler üzerinde durulmaktadır.

Jeneralize Konvülsiyon

Ortalama olarak hastaların % 90'ı jeneralize konvülsiyon geçirirler. Jeneralize konvülsiyonun 5 devresi vardır. Aura (haberci)
Cri epileptikus (epileptik çığlık) Tonik safha (devamlı kasılma) Klonik safha (zıt kas gruplarının kasılıp gevşemesi) Postiktal safha (uyku devresi)
Auradan sonra hasta diafragma ve larenks adalelerinin spazmı nedeniyle alçak ya da yüksek tonda bir ses çıkar. Bunu takiben hasta olduğu yere bir kütük gibi düşer. Bu sırada tam bir bilinç kaybı olduğu için ateşe (sobaya ya da suya) düşüp yanabilir. Bu nokta tanıda histeriden ayırmada önemlidir. Histerik bir hasta hiç bir zaman kendini yaralamaz, bayılır.
Epileptik hasta düştükten sonra kısa bir süre için opus tetanus halinde kalır (tonik safha) 30-40 saniye sürer. Bu safhada baş ve gözler yukarıya ya da bir yana dönüktür. Kollar, gövde ve bacaklar hi-perekstansiyon halindedir. Diafragma spazmı nedeniyle hasta nefes almadığı için siyanotiktir ve ağızda köpük vardır. Hasta, eğer çene adelelerinin kasılması sırasında dilini ya da ağızdaki yumuşak dokulardan birini ısırmış ise köpük kanlı olabilir. Bundan sonra hastada tonik ve klonik kasılmaların görüldüğü, 25-40 sn. süren tonik-klonik safha gelir. Başlangıçta sık görülen hareketler zamanla seyrekleşir. Klonik fazın başlangıcında solunum kesintili ve hırıltılıdır, idrar, dışkı inkontinansı çok nadiren de ejekülas-yon olabilir. Konvülsif hareketlerin kesilmesinden sonra hasta gevşer. Kısa bir süre sonra bilinç geri gelebilir, ya da hasta verilen uyarılarla uyandırılamayan, derin bir uykuya benzer bir duruma girer (postiktal safha). Bu safhada kesinlikle hasta uyandırılmaya çalışılmamalıdır.

Hasta bazen saatler sonra kendine gelir. Uyanırken baş ağrısı, bulantı, adale sertliği ve genel bir bitkinlikten yakınır. Epilepside kısa süreli bilinç kaybı vardır bu nedenle hasta nöbeti hatırlamaz. Hastalar, eğer uykuda nöbet geçirmiş ise, genellikle nöbet geçirdiklerini farketmezler.

Nöbetlerin süresi bir iki dakika, 1/2 saat ya da daha fazla olabilir. Epileptik nöbet bir biri arkasına status epileptikus olursa hasta as-fiksiye girebilir. Acil müdahale gerektirir.

Epilepsi Hastalarında Tanı

Bir konvülsif nöbetin teşhisi eğer hasta nöbet sırasında görülmüşse veya nöbeti gören kişilerden yeterli bir öykü alınabilirse güç değildir.
Nöbetler hakkında biigi edinebilmek ve kesin tanıya varmak için hastaya şu sorular sorulmalıdır.

1. İlk nöbet yaşı,
2. Epilepsinin seyri,
3. Bilinç kaybı olup olmadığı,
4. Nöbetle ilgili objektif ve sübjektif bilgiler,
5. Nöbetin süresi ve sıklığı,
6. Aura veya herhangi bir prodromal bulgunun var olup olmadığı,
7. Nöbeti uyaran herhangi bir faktörün olup olmadığı,
8. Hastanın nöbet sonrası davranışları,
9. Nöbet sırasında herhangi bir travma olup olmadığı,
Bu bilgilerin yanısıra, kafatası filmi, EEG, BT tanıyı kesinleştirmede yardımcı işlemlerdir.
Epilepsinin histeri nöbetlerinden dikkatle ayrılması gerekir. Hastayı nöbet sırasında izleme şansı olduğundan bu ayrım zor değildir. Histeri nöbetinde, dil ısırması, inkontinans bulunmaz, nöbet hasta tek başına olduğu zaman meydana gelmez, hasta herhangi bir yere düşerek kendini yaralamaz, nöbet genellikle emosyonel bir nedeni izler. Histeride bilinç kaybı yoktur. Fakat kişi hatırlamadığını söyler.

Epilepsi Tedavisi ve Hemşirelik Bakımı

Epilepsi tedavisi Tıbbi ve Cerrahi tedavi olmak üzere iki grupta toplanır.
Hastaların ilaçlarını düzenli kullanmaları ve ani olarak kesmemeleri çok önemlidir. İlaç birden kesilirse status epileptikus gelişebilir. Barbitüratlar: Grand mal epilepsi ve fokal epilepsi de kullanılır. (Örneğin: Luminal) Bu ilaçların; uyku hali, dalgınlık, ataksi, nistag-mus gibi yan etkileri olabilir, bunların izlenmesi gerekir. Hidantoin grubu ilaçlar: Örneğin Eptantoin, Epanülin, Grand mal epilepsi, temporal epilepsi ve fokal epilepside kullanılır. Oxazolidin grubu ilaçlar: Petit mal epilepside kullanılır. (Örn. Tridi-on) Bu ilaçlar kemik iliğini deprese eder ve lökopeniye neden olabilir. Her ay düzenli lökosit sayımı yapılmalıdır. Pyrimidine grubu ilaçlar: Grand mal epilepside, temporal epilepside ve fokal epilepside kullanılır. Bu ilaç yüksek dozda ve barbitürat-larla kullanıldığında, uyku hali, serebellar ataksiye neden olur. Zorunlu olmadıkça barbitüratlarla birlikte kullanılmaz. Diyazem, librium gibi trankilizanlar kullanılabilir. Menstürasyon dönemlerinde nöbetler sıklaşabilir, bu dönemlerde ilacın dozu doktora danışılmadan artırılmamalıdır. İlaç tedavisi ömür boyu sürebilir, ancak hasta tedavi süresince üç yıl nöbet geçirmediyse ilacın dozu 1-2 yıl gibi uzun bir sürede azaltılarak kesilebilir.

Epilepside bazı durumlarda tedavide steroidler de kullanılabilir. Epilepsi ilaca cevap vermiyorsa cerrahi tedavi uygulanır. Epileptik nöbetin aurasını tanımak gerekir. Aura geldikten sonra hastanın,kazalardan korunmasına ilişkin önlemler alınır. (Başını kasılıp gevşeme sırasında vurmaması için desteklemek, dilini ısınmaması ve dişlerinin kırılmaması için ağzına rulo, mendil koymak, çevresinde çarpabileceği eşyaları kaldırmak gibi). Epileptik nöbetin doğal seyrini tamamlaması sağlanmalı ancak hasta yaralanmalardan korunmalıdır.
Epilepsili hastaların ve yakınlarının aşağıdaki konularda eğitilmesi
hasta ve yakınları açısından yararlıdır.

Epilepsi Diyeti

1. Her türlü alkollü içki kullanımından kaçınılmalıdır.
2. Çok fazla kahve kullanılmamalıdır.

Genel Sağlık

1. Konstipasyondan kaçınmalıdır.
2. Aşırı yorgunluktan kaçınmalıdır (günde 8 saat uyku gereklidir)
3. Aşırı stresten kaçınmalıdır.
4. Elektroşok nöbet olasılığını artırır, bu nedenle sakıncalıdır.
5. Ateşli hastalıklar epileptik nöbetleri arttırır.
6. Su ile doldurulmuş küvetle banyo yapmaktan çok, duş ile banyo tercih edilmelidir.
Fiziksel Aktivite
1. Hasta normal aktivitelerini yapmaya teşvik edilmelidir. Aktivite epileptik atakları artırmayıp, aksine azalmasını sağlar
2. Dağcılık, paraşütle atlama vb. zorlayıcı aktivitelerden kaçınmalıdır.
3. Denizde yalnız yüzmesi ve araba kullanması sakıncalı olabilir.
İŞ
1. Hasta kendisinin veya başkalarının yaralanmasına ve zarar görmesine neden olabilecek işlerde çalışmamalıdır.
2. Epileptik hastaların sürücü belgesi alabilmesi her devletin yasalarına göre değişebilmekle birlikte en az 1-3 yıl hiç nöbet geçirmemiş olması şartı aranmaktadır.

Sosyal Yaşam

1 .Epileptik hastaların evlenmesinde bir sakınca yoktur.
2.Epileptik hastalar normal sosyal yaşantılarını sürdürebilirler.
3.Epileptik hastalar yanlarında epilepsileri olduğunu belirten bir kart taşımalıdır.