Forum Kimler Online
Go Back   Ezberim > Eğitim & Öğretim > Eğitim > Edebiyat
Kayıt ol Forumları Okundu Kabul Et


Sözcükler Arası Anlam İlişkileri

Eğitim kategorisinde ve Edebiyat forumunda bulunan Sözcükler Arası Anlam İlişkileri konusunu görüntülemektesiniz.
Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Eş Anlamlı Sözcükler:Yazılışları ve söylenişleri farklı olduğu halde anlamları aynı olan sözcüklerdir. Eş anlamlılık çoğunlukla Türkçe ...






Yeni Konu aç Cevapla
 
Seçenekler
  #1  
Alt 25-08-2010, 08:41
 
Standart Sözcükler Arası Anlam İlişkileri

"Sponsorlu Bağlantılar"

 


Sözcükler Arası Anlam İlişkileri

Eş Anlamlı Sözcükler:Yazılışları ve söylenişleri farklı olduğu halde

anlamları aynı olan sözcüklerdir. Eş anlamlılık çoğunlukla Türkçe

sözcüklerle dilimize yabancı dillerden girmiş sözcükler arasında

görülen ilişkidir.



Örnek: Pay – Hisse Yabancı – El Uyum - Ahenk

Yanıt - Cevap Çağrı – Davet Kavram – Mefhum




Zıt Anlamlı Sözcükler: Anlamları birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir.

Her sözcüğün karşıtı olmayabilir.

Örnek: az – çok ağlamak – gülmek uzak – yakın



Not: Sözcüklerin karşıt anlamı kullanıldığı cümleye göre değişebilir.

Örnek: Sakin bir kent- Kalabalık bir kent

Sakin bir çocuk – Yaramaz bir çocuk

Soru : “Bu yemek kuru olmuş.” cümlesinde kuru sözcüğünün

zıddı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bu yemek güzel olmuş.

B) Bu yemek harika olmuş.

C) Bu yemek lezzetli olmuş.

D) Bu yemek sulu olmuş.

E) Bu yemek acı olmuş.



Not : Sözcüklerin zıt anlamı ile olumsuz anlamı birbirinden ayrıdır.



Örnek: Ayakkabılarının bağını bağladı.

Ayakkabılarının bağını çözdü. ( Zıt anlam )

Ayakkabılarının bağını bağlamadı. ( Olumsuz anlam)



Soru: “ Bu iki ülke arasındaki ilişkiler ,bir süre sonra gerginliğe dönüştü.”

cümlesinde “gerginlik” yerine hangi sözcük getirilirse cümle

eskisine göre karşıt anlam kazanır?

A) Gevşeme

B) Genişleme

C) Yakınlaşma

D) Yumuşama

E) Bütünleşme



Eş Sesli ( Sesteş ) Sözcükler:Yazılış ve söylenişleri aynı fakat aralarında

anlam ilişkisi olmayan sözcüklere “Eş Sesli Sözcükler” adı verilir.

Örnek: Ak koyunun kara kuzusu da olur.

Kara görününce tayfalar sevindi.



Kırılan dal suya daldı.



Not: Dilimizde düzeltme işareti ( ^ ) olan sözcüklerde

sesteşlik özelliği aranmaz.

Örnek: Hava soğuktu kar yağıyordu.

Bu seneki kârımız iyi.



Not : Temel anlam- yan anlam ve gerçek anlam- mecaz anlam

ilişkisi olan sözcüklerde eşseslilik aranmaz.



Örnek: Adam tatlı elmaları sepete koydu. (Temel anlam)

Çocuk saflığıyla tatlı bir uykusunda idi. ( Mecaz anlam)

Yukarıdaki sözcüklerde eşseslilik aranmaz.



Yakın Anlamlı Sözcükler: Anlamları bakımından birbirine yakın olan

fakat aynı anlamı taşımayan sözcüklere “Yakın Anlamlı Sözcükler” denir.

Sözcüğün yakın anlamlısı kullanıldığı cümleye göre değişebilir.



Örnek: Çocuk ailesinden ayrıldı.

Çocuk ailesinden uzaklaştı.



Sevinmek – gülmek ağlamak – üzülmek

Güzel – hoş ince - zayıf

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükler

anlamca birbirine en yakındır?

A) Bir süre sonra kendisi de bu akımın, bu tartışmanın içinde yer almıştı.

B) Bu kitapları, belirlediğiniz ölçüye göre seçin, ayırın.

C) Kendisine yapılan bu haksızlığı, bu saygısızlığı içine sindiremiyordu.

D) Bütün bunları kendisinin yerine, önüne geçmek isteyenler düzenliyordu.

E) Bu makineler ötekilere göre daha kullanışlı, daha pahalıdır.

(2001- ÖSS)




Uzak Anlamlı Sözcükler: Karşıt gibi görünmesine rağmen gerçekte karşıt olamayan sözcüklere “ Uzak Anlamlı Sözcükler” adı verilir.



Güzel

(Yakın anlam) (Zıt anlam)

Hoş Çirkin

(Uzak anlam)





Genel ve Özel Anlamlı Sözcükler: Daha çok varlığı kapsayan, anlatan, aynı kavramları topluca düşündüren sözcüğe “Genel Anlamlı Sözcük” denir.



Örnek: Kitap en iyi dosttur. (Bütün kitapları kapsıyor)



Tek bir varlığı kapsayan, tek bir varlığı düşündüren sözcüklere

“Özel Anlamlı Sözcük” adı verilir.



Örnek: Kitap, anlatımındaki açıklıkla karmaşık bir sorunu

kolay anlaşılır hale getirmiş.

Örnek: Okul – Sınıf – Sıra (Genelden özlele)

Sıra – Sınıf – Okul (Özelden genele)





Alıştırma: Önce harfleri, sonra heceleri, daha sonra da sözcükleri tanımıştık.

Yukarıdaki sözcükler nasıl bir anlatım sırası izlemektedir?





Soru: Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi,

bir varlık türünü bütünüyle anlatacak biçimde kullanılmıştır?

A) Roman, insanların sorunlarını ele alıyor.

B) Oyun, yarın son kez oynanacak.

C) Anne, dünyanın en güzel varlığıdır.

D) Sınav, Eylüle kalmış.

E) Masa, bir yığın kitapla doluydu.





Soyut ve Somut anlamlı sözcükler: Beş duyu organımızdan birisiyle

algıladığımız varlıklar “Somut”tur.



Örnek: Hava çok soğuktu.

Müziğin sesini kıs.



Beş duyu organmızıdan birisiyle bile algılayamadığımız; ancak

varlığından emin olduğumuz varlıklar “Soyut”tur.



Örnek: Onun cesaretine hayranım.

Duyguları çok karışıktı.

Not: Bir sözcüğün somut mu soyut mu olduğu cümle içindeki

kullanımına bağlıdır.

Örnek: Bu yıl gözünden ameliyat olacakmış. ( Somut)

Sende de ne göz varmış kardeşim, hiçbir işin rast gitmiyor. (Soyut)



Soru

“Anlam genişlemesi yoluyla somut anlamlı bir ad, bir de soyut

anlam kazanabilir. Örneğin, somut anlamıyla geçilen yer

demek olan yol kelimesi yöntem anlamına gelerek soyut bir

anlam da kazanmıştır.”



Böyle bir anlam değişmesini örneklendiren kelime,

aşağıdakilerden hangilerinde kullanılmıştır?



A) Bunu yapmaya yürek ister, bu her babayiğidin harcı değil.

B) Bu gördüğün bulutlar, yağmur yüklü bulutladır.

C) Bu dağlar, geçit vermez sarp dağlardır.

D) Ağaçlar ilkyazda bir gelin gibi donanırlar.

E) Yapının güzel bir görünümü vardı; taş dantel gibi işlenmişti.





Nitel ve Nicel anlam: Sayılabilen, ölçülebilen değeri bildiren anlama

“Nicel Anlam” adı verilir.



Örnek: Eve gelince bir tabak yemek yedi. (Miktarı bellidir)

Yüksek dağlar karlıydı. (Ölçülebilir)



Ölçülemeyen değeri bildiren anlama “ Nitel anlam” adı verilir.



Örnek: Bu çok lezzetli bir yemek. (Göreceli özellik)

Güzel bir filmdi. (Kişiye göre değişir)



Not: Sözcük, kullanımına göre nitelik ve nicelik anlamı bildirebilir.



Örnek: Merkeze yakın bir semtti. (Nicel anlam)

Yakın arkadaşlarımdan biriydi. (Nitel anlam)



Alıştırma: Hafif sözcüğünü nitel ve nicel anlamlarda kullanınız.



Alıştırma yanıtı: Bu paket daha hafif, sen bunu taşı. (Nicel anlam)

Dün gece hafif bir rahatsızlık geçirmiş. (Nitel anlam)



AD AKTARMASI (MECAZ-I MÜRSEL)Bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeden başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır. Buna Düz Değişmece ya da Mecaz-ı Mürsel adı verilir.



İç-dış ilişkisi: Bir varlığın dışı söylenerek içi ya da içi

söylenerek dışı kastedilir.



Örnek: Evi gelecek hafta taşıyoruz. (Evin eşyalarını)

Çayı ocağa koyuver. ( Çaydanlığı)



Bütün-Parça İlişkisi: Bir varlığın bütünü söylenerek parçası,

parçası söylenerek bütünü kastedilir.



Örnek: Sokağın ilk girişindeki apartmanda oturuyorum. (Apartmanın dairesi)

Herkes başının üstünde bir çatı olmasını ister (Ev)



Somut-Soyut İlişkisi: Soyut bir kavram söylenerek somut

bir varlık kastedilir.



Örnek: Düşük bir maaşla beş canı besliyor. (İnsan)



Sanatçı-Eser İlişkisi: Sanatçının adı söylenerek eseri

ya da eserleri kastedilir.



Örnek: Biz Yahya Kemal i okuyarak yetiştik. (Romanını)



Yer (Şehir, Kasaba, Köy)- İnsan İlişkisi: Yer adı söylenerek

insan adı kastedilir.

Örnek: Takımı şampiyon olunca tüm Adana bayram etti. (Şehir halkı)

Törende bütün kasaba meydanda toplanmıştı. (Kasaba halkı)



Şehir-Yönetim ilişkisi: Bir ülkenin başkenti söylenerek

yöneticileri kastedilir.



Örnek: Ankara bu olayda duyarsız kaldı. (Devlet yöneticileri)



Yön-Bölge, İnsan İlişkisi: Yön adı söylenerek o yerde

oturan insanlar kastedilir.



Örnek: Batının tavrını anlamak güç. (Avrupa ülkeleri)



Bir Kap Söyleyip İçindekileri Çağrıştırma:



Örnek: Bardağını bitir de sana çay doldurayım. (Çayını bitir)



Soru: Marmarada her yelken

Uçar gibi neşeli



Yukarıdaki dizelerde olduğu gibi , kimi sözler benzetme

amacı gütmeden kendi anlamı dışında kullanılır.



Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu örnektekine

benzer bir kullanım vardır?

A) Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl.

B) Ben ezelden beridir hür yaşadım hür yaşarım.

C) Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda.

D) Bastığın yerleri toprak diyerek geçme tanı.

E) Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda.

(1995-ÖSS)



DEYİM AKTARMASI1. İnsana Özgü Kavramların Doğaya Aktarılması:

Örnek: Ovadaki bütün çiçekler el ele tutuşmuş,

hep bir ağızdan şarkı söylüyorlardı.



2. Doğaya Özgü Kavramların İnsana Aktarılması:



Örnek: Kalbim yırtılıyor her nefesimde.

Bedir in aslanları ancak bu kadar şanlı idi.

Dalgalanır deli gönül şafakta.



3. Doğayla İlgili Kavramların Doğaya Aktarılması:



Örnek: Karlar uçuşurdu camlarda.

Rüzgârlar ulurdu sabaha kadar.



4. Bir Duyunun Diğer Duyuya Aktarılması:



Örnek: Hâlâ aklımda onun sıcak gülüşü, tatlı bakışı. (Dokunma-Görmeye)

Nasıl unutabilirim o yumuşak konuşmayı. (Dokunma-Duymaya)

Sokaktan acı bir fren sesi geldi. (Tatma-Duymaya)

Onun keskin bakışları hepimizi korkuttu. (Dokunma-Görmeye)







"Sponsorlu Bağlantılar"

 
"Sponsorlu Bağlantılar"



Cevapla

Hızlı Cevap
Mesajınız:
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın
Rastgele Soru

Seçenekler


Seçenekler


Benzer Konular
Anlam bakımından sözcükler ANLAM BAKIMINDAN SÖZCÜKLER Gerçek anlam : Bir kelimenin akla gelen ilk anlamıdır. Sözlük anlamı -cümleye girmeden taşıdığı anlam yüz:Yüzünde benler vardı, (burada yüz gerçek anlamdadır) ...
Sitelerde Apartmanlarda Komşuluk İlişkileri Sitelerde Apartmanlarda Komşuluk İlişkileri Eski komşulukların kalmadığı hep söylenirdi ama işin bu raddeye geleceği beklenmezdi. Özellikle yeni sitelerde, lüks konaklarda neredeyse bütün...
Burçlara Göre Erkeklerin İlişkileri Burçlara Göre Erkeklerin İlişkileri Akrep Erkeği İlişki özelliği Her isteğinizi yapmaya gayret eder. Yalnız dikkat etmeniz gereken bir şey var: Onu düş kırıklığına uğratırsanız sizi...
Turizm ve Çevre İlişkileri Turizm ve Çevre İlişkileri Mavi Bayrak Avrupa Topluluğu, kendi ülkelerinde yüzme amacı ile kullanılacak göl ve deniz suları için gerekli su kalitelerini belirleyen mikrobiyolojik...
Müşteri İlişkileri Yazılımı Küçük işletmeler için Müşteri İlişkileri yazılımı İşletmelerde verimliliği yükselten ve müşteri ilişkilerini güçlendiren Microsoft Dynamics CRM 4.0 tanıtıldı. ...

 
Forum Stats
Üyeler: 65,745
Konular : 238,937
Mesajlar: 426,163
Şuan Sitemizde: 145

En Son Üye: koko19

Sosyal Linkler
Lütfen Facebook Sayfamızı Beğenin



Twitter Butonları





Google+ Butonu



Lütfen Google+ Sayfamızı Çevrenize Ekleyin


Sponsorlu Bağlantılar







Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 06:40.


Powered by vBulletin® Version 3.8.2
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.

DMCA.com

Sitemizde illegal paylaşım yasaktır.Sayfalarımızda bulunan içeriklerin telif haklarıyla ilgili bir şikayetiniz/sorunuz varsa bize ulaşmak için TIKLAYINIZ .
In this web site,illegal sharing is forbidden.If you have any problem/complaint about content's copyrights in our page,please click here to contact us.